Côtes du Rhône Villages met Aanduiding (1e deel)

19/06/2015 - Ze zijn met 18, zij die de naam van hun gemeente achter de benaming Côtes du Rhône Villages kunnen plaatsen – waarvan er één, Cairanne, binnenkort naar cru promoveert.
Hun namen roepen herinneringen op … of niet. Ze spreken de wijnliefhebber aan of intrigeren. En als we ze nu een keer gingen bezoeken, met een glas in de aanslag?

Maar vooraleer we van start gaan, stellen we ze u nog een keer in detail voor.
We kozen ervoor om ze te klasseren in twee grote groepen. Eerst hebben we het over de recente bodemstructuren die tegen de Rhône en haar bijrivieren liggen, daarna over de oudere terreinen die verder van de stroom verwijderd liggen.
Een misschien niet voor de hand liggende benadering, maar een die steek houdt.
Vervolgens bespreken we de wijnen van onze selectie.
Maar laat ons beginnen bij het begin.

Langsheen de bijrivieren

In het noordoosten, Saint-Maurice-sur-Eygues

De wijnstreek van Saint-Maurice ligt in het verlengde van die van Vinsobres en bevindt zich op oude terrassen van de Eygues (rivier) op mergelachtige formaties uit het Plioceen (einde van het Tertiair, zo’n 5 miljoen jaar geleden).
De wijngaarden zijn meestal naar het zuiden gericht en gaan tot 400 meter hoogte. Goed beschermd tegen de mistralwind vinden grenache (hoofdzakelijk), syrah en mouvèdre er een microklimaat dat de Romeinen reeds was opgevallen, getuige de vele oude burchten. Het potentieel is vergelijkbaar met dat van Vinsobres, maar tot op vandaag ondergeëxploiteerd.

Saint Maurice (3)

Saint-Maurice in cijfers:
Oppervlakte in productie : 152 ha.
Volume: bijna 5000 hl, waarvan 92% rood, 5% wit en 3% rosé.
Druivenrassen voor rood: meer dan 50% grenache noir, minimaal 20% syrah en/of mourvèdre, aangevuld met andere druivenrassen tot maximaal 20%.
Rosé: vrijwel identiek als voor rood met eventueel een aanvulling van 20% witte druivenrassen.
Wit: minimaal 80% grenache blanc, de overige 20% mag verdeeld worden onder clairette, marsanne, roussanne, bourboulenc en viognier.

 

coupe_st-maurice2

In 1953 werd Saint-Maurice geklasseerd als Côtes du Rhône Saint-Maurice en in 1967 als Côtes du Rhône Villages Saint-Maurice.

 

De Eygues volgend

De rivier verandert van schrijfwijze van de Drôme richting de Vaucluse. We zakken af tot aan Cairanne en verlaten deze keer de Aigues om tot bij Plan de Dieu te geraken.

Plan de Dieu

Lang geleden was deze wijde omgeving met rolkeien bedekt met struikgewas en bos, een streek die daarbovenop onveilig werd gemaakt door rovers en schurken. Een schietgebedje richting God was wellicht geen slecht idee om deze regio aan te doen.
Dit voormalige terras van de Ouvèze (een andere bijrivier van de Rhône) is 1500 ha groot. Te midden van deze grote geografische entiteit zien we de Dentelles de Montmirail die vlakbij lijken, maar over naar de wijn.
We vrezen massaproducties en extreme hoeveelheden zware wijnen met gekookt fruit. Maar van zodra we een eerste slok nemen smaken de rode wijnen eerder delicaat, waar tegelijk de frisheid en de ingehouden kracht wordt onderstreept, met daaronder overduidelijke minerale impressies.
Het uitzicht van deze wijnstreek neemt ons beet. De rolkeien van deze rivierafzettingen uit het Riss (ijsafzettingen tijdens het Kwartair, zo’n 300.000 jaar geleden) rusten op lagen blauwe klei of zandsteen. Hierdoor houden ze goed water bij en wordt waterstress tijdens de zomer vermeden.

Plan de Dieu (2)

Plan de Dieu in cijfers :
Oppervlakte in productie : 935 ha.
Volume : 30.400 hl, uitsluitend rode wijn.
Druivenrassen: grenache noir, aangevuld met minimaal 20% syrah en mourvèdre.

 

coupe_plan-dieu2

In 2005 werd deze wijnstreek geklasseerd als Côtes du Rhône Villages met zijn geografische aanduiding.

 

Rechteroever

Wanneer we helemaal richting het westen gaan en de Rhône oversteken ter hoogte van Mornas, komen we aan bij drie aaneengeschakelde appellaties: Saint-Gervais, Chusclan en Laudun.

In het noorden, Saint-Gervais

De ouderen onder u herinneren zich ongetwijfeld nog Steinmaier en Domaine Sainte-Anne die destijds het dorp en deze kleine wijnstreek onverwacht in de schijnwerpers plaatsten. We vonden (en vinden) er zowel elegante rode als witte wijnen, mogelijkheden van een terroir dat tot dan miskend was.
De vele eolische afzettingen van löss vermengd met zand, kalksteen en oude afzettingen van de Cèze maken van Saint-Gervais een apart terroir.
De dubbele klimatologische invloeden van de Rhône en haar bijrivier temperen zowel extreem hoge als uitzonderlijk lage temperaturen.

Saint Gervais (2)

Saint-Gervais in cijfers:
Oppervlakte in productie : 73 ha.
Volume : 2422 hl, waarvan 92% rode wijnen.
Druivenrassen: de rode wijnen moeten minimaal 50% grenache bezitten, aangevuld met minimaal 20% syrah en/of mourvèdre. De andere toegelaten druivenrassen van de appellatie mogen niet meer dan 20% uitmaken.
Voor rosé: hoofdzakelijk  grenache, aangevuld met minimaal 20% syrah en/of mourvèdre. De witte druivenrassen (grenache, clairette, marsanne, roussanne, bourboulenc en viognier) mogen niet meer dan 20% bedragen.
Voor de witte wijnen: minstens 80% moet grenache blanc, clairette blanche, marsanne, roussanne, bourboulenc en viognier zijn.

coupe_st-gervais2 De appellation Côtes du Rhône Villages Saint-Gervais ontstond in 1974.

 

Ietwat naar het zuidoosten, Chusclan

Vooraleer de Cèze zich in de Rhône stort, profiteert Chusclan er nog van.
Deze wijnstreek bezit een zeer gevarieerd terroir met helemaal in het westen kalkformaties uit het Krijt.
De wijnregio kent drie grote bodemtypes: kiezelachtig aan de voet van de berg, kalkachtige afzettingen recent vermengd met bruine klei, rolkeien gekoppeld aan het terras uit het Villafranchien, met daarnaast nog een klein deel zandbodems.
De Cave des Vignerons de Chusclan (vandaag in samenwerking met die van Laudun) halen voordeel uit deze geologische staalkaart en produceren zowel uiterst elegante als zeer krachtige wijnen, steeds met heel veel fruit.

Chusclan (2)

Chusclan in cijfers:
Oppervlakte in productie: 284 ha.
Volume: 10.066 hl, waarvan 95% rode wijnen.
Druivenrassen: minimaal 50% grenache en minstens 20% syrah en/of mourvèdre, plus 20% andere toegelaten druivenrassen.
De roséwijnen worden gemaakt volgens de saignée-methode en volgen dezelfde assemblage als de rode wijnen, maar mogen tot 20% witte druivenrassen toevoegen (grenache, clairette, marsanne, roussanne, bourboulenc en viognier).

chusclan_coupe2

De AOC Côtes du Rhône Chusclan ontstond in 1947. In 1967 ging die over naar Côtes du Rhône Villages Chusclan, zij het voor rosé; in 1971 voor rood.

 

Een beetje meer naar het zuiden, Laudun

Een witte wijn van Laudun proeven, dat is genieten.
Wanneer deze appellation, net zoals zijn buren, vooral rode wijnen aanbiedt, produceert Laudun niettemin ook 15% wit. En laat deze witte wijnen nu ook elegant en fijn zijn, net zoals hun rode wijnen en roséwijnen.
De veelal zanderige terreinen zorgen voor elegantie, terwijl de kleibodems voor meer basis en structuur zorgen, waarbij een goede wijn het alle drie moet bezitten.
Een mooie geologische samenstelling waarvan een wijnbouwer als Luc Pélaquié gebruikmaakt en al jaren uitstekende wijnen produceert.

Laudun (1)

Laudun in cijfers:
Oppervlakte in productie: 475 ha.
Volume: 17.273 hl, waarvan 83% rood en 15% wit.
Druivenrassen: minimaal 50% grenache en minimaal 20% syrah en/of mourvèdre.
Voor rosé wordt dezelfde samenstelling gebruikt met een maximale aanvulling van 20% witte druiven.
Voor de witte wijnen worden hoofdzakelijk grenache en clairette gebruikt.

coupe_laudun2

Laudun mocht in 1967 de naam van zijn gemeente aan Côtes du Rhône Villages toevoegen.

 

In het verlengde daarvan,
maar nog meer richting het zuiden

Op dezelfde hoogte kwamen er onlangs twee ‘dorpen met een geografische aanduiding’ bij: Sinargues en Gadagne. Beide bezitten vrijwel dezelfde bodemstructuur maar worden door de rivier gescheiden.
Allebei bezitten ze flarden van het Villafranchien-terras dat onder meer voor de roem van Châteauneuf-du-Pape zorgde en helemaal in het begin van het Kwartair ontstond, op het moment dat de Rijn zich in de Saône stortte en bijgevolg ook de Rhône voedde en voor een enorm debiet zorgde.

Signargues

Net zoals bij Plan de Dieu is de geologische entiteit doorslaggevend, meer dan de appellation Villages, maar beide genieten dezelfde wijnhiërarchie.
Signargues is de meest zuidelijke wijngaard binnen de grote familie en wanneer we ons afvragen waarmee we deze wijnen kunnen vergelijken van deze oude grindbodem, dan volstaat het om terug te kijken naar de kleine producentenvereniging van Estézargues die er reeds wijn maakte voor het ontstaan van deze appellatie.
Veel warmte van de zon, plus de warmte die de rolkeien afgeven, plus de mistralwind die stevig waait, plus zeer weinig neerslag … vinden de druivelaars dat wel oké? De wijn zegt: ja! Bijna het tegenovergestelde dan we verwachten, gezien dit droge en warme terroir, bezitten de rode wijnen een goed ondersteunende frisheid, mooie wijnen met een fluwelige breedte die de stevige tannines goed toedekken.

 Signagues (1)

Signargues in cijfers:
Oppervlakte in productie: 484 ha.
Volume: 18.253 hl, uitsluitend rood.
Druivenrassen: minimaal 50% grenache aangevuld met maximaal 20% syrah en/of mourvèdre.

coupe_signargues2

Vanaf 2005 wordt de naam van de gemeente aan Côtes du Rhône Villages toegevoegd.

 

Op de linkeroever vinden we de jongste telg, Gadagne

Gadagne ligt op dezelfde hoogte als Signargues, 115 meter hoog, maar aan de andere kant van de Rhône. De geologische entitiet vinden we 15 kilometer ten zuiden van Avignon, maar is meer beschermd dan zijn alter ego. Tussen de percelen treffen we tal van bosschages en hagen die de wijnranken beschermen tegen de wind en voor meer schaduw en dus frisheid zorgen.
Vooral de rode wijnen liggen in het verlengde van deze beschermde biotoop, met lichte en frisse aroma’s en een gestructureerde smaak die zelfs wat streng is in de bewaarwijnen. Slechts zes particuliere wijndomeinen en één coöperatie maken wijnen in Gadagne.

gadagne-terroir32

Gadagne in cijfers:
Oppervlakte in productie: 48 ha.
Volume : 1656 hl, uitsluitend rood.
Druivenrassen: het klassieke triumviraat van grenache gekoppeld aan syrah en/of mourvèdre dat hier enkel voor rode wijnen geldt.

GADAGNE COUPE

Deze wijngaard rondom Châteauneuf-de-Gadagne kreeg in 1937 de appellatie Côtes du Rhône toegekend, in 1997 gevolgd door Côtes du Rhône Villages en in 2012 door Côtes du Rhône Villages Gadagne.

 

De perfecte overgang met Rochegude

De appellations die we tot hiertoe bespraken bezitten allemaal vrij recente bodemstructuren (in geologische termen). In het algemeen staan ze voor smakelijke wijnen met veel fruit, goed gekruid, en met voldoende frisheid en structuur om ze zowel binnen het jaar na botteling te drinken of enkele jaren daarna, richting wijnen die meer gestructureerd zijn en langer kunnen bewaard worden.
Om een link te leggen met het tweede deel van ons dossier gewijd aan oudere bodemstructuren, is Rochegude de perfecte overgang.

Rochegude

Deze appellatie heeft twee gezichten. Enerzijds zijn er de oude terrassen uit het Kwartair en anderzijds de hoger gelegen gebieden met fijne kalkbodems uit het Krijt van het Massif d’Uchaux.
Twee terroirtypes die totaal verschillend zijn en die samen of apart voor heel genuanceerde of totaal tegenovergestelde wijnen kunnen zorgen.
De vlakte biedt meer zonnige wijnen, terwijl de ‘berg’ voor meer rechtlijnige en strenge wijnen zorgt. De assemblage van beide terroirs wordt hier goed en heel typisch vertegenwoordigd door wijnbouwers die graag de extremen afronden in het voordeel van meer evenwichtige en smakelijke wijnen.
Een goed voorbeeld daarvan zijn de wijnen van Domaine des 5 Sens.

Rochegude (3)

Rochegude in cijfers:
Oppervlakte in productie : 187 ha.
Volume: 6301 hl, onderverdeeld in 99% rood en 1% wit.
Druivenrassen : hoofdzakelijk grenache maximaal aangevuld met 20% syrah en/of mourvèdre.

coupe_rochegude2

Rochegude kreeg zijn geografische aanduiding in 1967.

In het tweede deel komen de oude bodemstructuren aan bod.

Marc Vanhellemont

Voor meer “Dossier IVV”, klik hier

 

 

 

Geef een reactie