Crozes Hermitage, the most beautiful price

De wijn, zoals de maatschappij, verandert! Zoals elders verloedert ook in Frankrijk de middenstand, tot voor kort de motor van de economie. Gedaan met de tijd waarin elkeen de mogelijkheid had het passende schoentje te kopen. Weg het gelukzalige moment waar soms een cru classé het feest van de gepensioneerde kwam opluisteren. Wat blijft erover? Onmogelijk prijzige topwijnen, waarschijnlijk terecht, of zielloze brouwseltjes en technisch goed gemaakte industriële producten. Hier en daar bestaan toch nog enkele zeldzame plekken waar matigheid heerst. Crozes-Hermitage is er zo eentje.

Mij beschuldigen dat ik de noordelijke appellatie met een doemscenario inleid, is overdreven en naast de kwestie. Maar zeg nu eerlijk, de analyse van de huidige toestand bevestigt toch deze beschouwing. De Franse wijn lijdt verlies op eigen markt tengevolge van antialcoholcampagnes en andere besluiteloosheden. De export neemt af en wordt nog ondersteund door een verouderde communicatie, gebaseerd op een idee van de suprematie. Zij ondergaan een toenemende concurrentie met buitenlandse wijnen over het gehele gamma en op alle fronten, vandaag zijn het nog die van buiten Frankrijk, maar wat morgen?
Als we dan wijzen, wat eigenlijk onbeleefd is, naar een appellatie waar alle mededingers het hoofd koel en de prijzen aanvaardbaar houden, lijkt mij die uitval gewettigd, meer nog, gerechtvaardigd. Het is verdomme toch voor het goede doel! Men zou ze op handen moeten dragen, ze toejuichen, hun voeten kussen. Nochtans lijdt ook deze appellatie aan een gebrekkig imago. Het is waar, zij hebben geen mediageile wijnen, extravagante geconcentreerde wedstrijdbeesten of etiketten die de meest eminente leden van chique wijnclubs achterover doen vallen. Men maakt er wijn om te drinken en dat … is thans misschien wat ongewoon geworden. We? We like it! Dus laten we het erover hebben.

Geografische site en enkele cijfers

Het is de grootste van de noordelijke Rhôneappellaties, goed voor 1.360 ha op de linkeroever van de Rhône, gaande van Serves-sur-Rhône in het noorden tot Pont de l’Isère in het zuiden. Tain l’Hermitage is het centrum van deze entiteit die 11 gemeenten van het Drôme-departement telt; waaronder Crozes-Hermitage die haar naam aan de appellatie gegeven heeft. In 2003 bedroeg de productie 41.100 hl waarvan 3.900 hl witte wijn (normaal gemiddelde = 50.000 hl waarvan 4.000 hl wit.). De export draait rondom de 35 à 40 % met als belangrijkste klanten Scandinavië, het Verenigd Koninkrijk, de V.S. en België.
* maximale uitbreiding = 4.600 ha.
De gemiddelde prijs per fles draait om en bij de 9 euro. Een erg verstandige prijs, gezien het voortdurende opbod elders. Aan de overkant, op de rechteroever swingen de prijzen zowel bij de handelaars als bij de cavisten en invoerders uit de pan en zijn ze niet meer te rechtvaardigen. En dat terwijl het werk in de wijngaard hetzelfde is: aardig wat moeite kost, langdurig en al even moeilijk is.
Het lage tarief bedreigt niet het minst de kwaliteit, integendeel. Het twintigtal bezochte bedrijven, zijnde ongeveer de helft van de markt, getuigt ervan.

De “terroirs” van Crozes-Hermitage

42 privaatkelders, 3 handelaars en 2 coöperatieven verdelen onder zich het totale productiegebied. Een grote verscheidenheid van bodemtypes, reliëf en klimaten, samen te vatten in twee duidelijk verschillende entiteiten. De D 532 die van Tain naar Romans gaat, via Chanos Curson, vormt de scheidingslijn: noord en zuid.

Het zuiden

Eerder vlak. Strekt zich uit over verschillende terrassen die zwak hellend elkaar opvolgen en bij de begrenzing steiler worden. Het werd in de late Würmvergletsjering gevormd en bestaat uit een diepe bodem van alluviaal gesteente van rivieren en stortbeken. Erg veel keien in een matrix van rode klei. Dit deel omvat de gemeenten La Roche de Glun, Pont de l’Isère en Beaumont Monteux, ook de buurten van Terrasses des Châssis en de Sept Chemins, om de belangrijkste te citeren.

Het noorden

Vanaf de departementaleweg wordt de geologie iets gecompliceerder en ook ouder. De Riss-vergletsjering en daarna het Mindel-glaciaal, evenwel doorspekt met kalklöss van de Würm, beheersen het veld vanaf Châssis. Ze vormen een vierhoek waarvan de hoekpunten Chanos, Mercurol, Crozes-Hermitage en Tain zijn. Het reliëf wordt dieper uitgesneden met sterkere hellingen met kleine soms hooggelegen terrasjes, die meestal uit zanderige en keiachtige klei bestaan. Ten oosten van Chanos Curson echter, komen tertiaire kleilagen van het Plioceen aan de oppervlakte, duiken weer weg onder de voornoemde vierhoek en komen opnieuw te voorschijn ter hoogte van Larnage, dat echter een bijzonderheid heeft, nl. een sedimentbekken uit het Eoceen gevuld met zeer zuiver en verrassend wit kaolienzand*. Deze geologische eigenheid geeft aan de wijnen een andere structuur. In het noorden vinden we dan weer meer primaire bodems van graniet en gneis. Die zijn bedekt met kalklöss van de Würmvergletsjering. In Gervans staan de druivelaars in een keienbodem van een Würm-terras. In de gemeenten Erome en Serves-sur-Rhône, ten noorden, vindt men opnieuw een gneis- en lössbodem.
*Kaolin (Si2O9Al2H4) is een witte hittebestendige kleisoort die in de keramische industrie als belangrijke component bij de fabricage van porselein gebruikt wordt.

Het klimaat

Het getemperde klimaat hangt nauw samen met de nuances van het reliëf en de kwaliteit van de bodem. Het zuiden lijkt meer zuiders, dankzij de dikke keien die sneller opwarmen door de zon. Dit vindt men in het fruitige van de wijnen terug. De goed filtrerende bodems en de Mistral maken dat het zuidelijke gedeelte onderhevig is aan droogte. Minder ongunstig in regenachtige jaren, zoals 2002, maar meer beangstigend in zonnige jaren zonder regen, zoals 2003.
Het noordelijkste gedeelte, dat de Mistral ondergaat – frisser is dankzij de graniet en vochtiger dankzij het reliëf – ziet de bloei vertraagd; er wordt bijgevolg ook later geoogst. De wijnen zijn hier dan ook iets strenger, hebben meer structuur en houden hun fruitigheid meer op de achtergrond.
Het centrale hellingenrijke deel – dus beschermd tegen de Mistral en zuidelijk georiënteerd – kent een meer gematigd klimaat. De wijnen zijn er structuurvoller dan in het zuidelijke deel en minder strak dan in het noordelijke deel.
Het kaolien van Larnage met koelere bodem omwille van zijn hoge albedowaarde*, geeft wat strengheid aan de wijnen, maar biedt bovendien klasse en elegantie aan zowel wit als rood.
Deze territoriale variaties zijn de basis van een riante diversiteit aan wijnen.
Voeg daarbij nog de hand van de wijnmaker en men verkrijgt een rijk genuanceerde appellatie met knappende zonnige syrah’s en minerale trotse marsanne’s.
*albédo = is de verhouding van de naar de waarnemer diffuus teruggekaatste hoeveelheid licht. Lichte oppervlaktes weerkaatsen het licht meer en warmen minder snel op, donkere oppervlaktes absorberen meer licht en warmen sneller op.

De bebouwingsmethoden

De ijzerdraad werd in de jaren 60 geïnstalleerd. Er blijven echter nog veel in bekervorm gesnoeide wijnstokken over, doorgaans de oude wijnstokken. Aan de ijzerdraad vastgehecht, groeien de ranken in enkelvoudige of dubbele Royat-snoeiwijze. Dit doet de wijnstok min of meer rechtop staan.
Het aantal stokken per ha varieert van 3.800* tot 5.000 stuks, uitzonderlijk kan de densiteit oplopen tot 6.000, maar de tendens ligt eerder bij de 4.500/ha.
Het toegelaten rendement is 45 hl/ha + 10% PLC, dat elk jaar genegotieerd kan worden (sinds 1973 onveranderd).
* 3.800 stokken/ha komt overeen met de aanplantingen van de jaren 70, door personen die de wijnbouw als boomkweker benaderden. Een mentaliteit die hen aanzette om eerder de fruitbomen uit te dunnen dan de druivelaars, die groeiden toch vanzelf. De dingen zijn gelukkig veranderd, deels dan toch.

– Dom. Combier – www.domaine-combier.com
– Dard & Ribo
– Dom. des Entrefaux – www.domainedesentrefaux.com
– Dom. Gilles Robin – https://www.gillesrobin.com
– Yann Chave – www.yannchave.com
– Alain Graillot – www.domainegraillot.com

Dossiers IVV, klik hier

Geef een reactie