De oostelijke Côtes du Rhône (2)

Vervolg van "De oostelijke Côtes du Rhône (1)"

In de Valais zijn de oudste stokken 35 jaar, af en toe 50 en heel uitzonderlijk 70 jaar.

Xavier Bagnoud vertelt ons nog wat meer over de autochtone rassen.

  • De humagne rouge die genetisch niets te maken heeft met de humagne blanche, wordt sinds een honderdtal jaar gesignaleerd in de Valais. Misschien bestond hij reeds vroeger in de regio waar zijn eerste sporen lijken vandaan te komen. Volgens sommigen zou dit in de vallei van Aosta zijn. De humagne rouge rijpt laat en heeft een ongekleurd sap dat weinig zuren bevat. Het is een vruchtbaar ras en weinig gevoelig aan grijsrot en ander rot. Gemiddeld bereikt het 85° Oechsle en aangezien het vrij weinig suikers produceert, dient het rendement beperkt te worden om te voorkomen dat concentratie en typiciteit verloren gaan. De wijn bevat weinig zuren, is goed getypeerd en heeft een rustiek en onvergelijkbaar karakter. Het is in staat voor grootse wijnen te zorgen, zelfs in moeilijke jaargangen wanneer het eerder grasachtige toetsen bezit die niet door iedereen geapprecieerd worden.

  • De petite arvine zou afkomstig zijn uit de regio van Martigny. Het ontwikkelt zich vrij goed en verlangt een prima expositie. De petite arvine is bijzonder gevoelig aan onkruidverdelgers en aan vorst. De gezondheidstoestand van de wingerd is dan ook heel belangrijk. De wijn is gecorseerd (13% vol.) met een goede aciditeit en goed getypeerd met aroma’s van blauweregen en citrusfruit. De petite arvine ondergaat geen malolactaatgisting aangezien het slechts weinig melkzuur bevat. Op die manier worden de aroma’s en frisheid bewaard. “Een techniek die hier vooral gebruikt wordt om de productieproblemen tegen te gaan, aangezien overbezetting de hoeveelheid melkzuur verhoogt en de vegetale smaak versterkt”,legt Dominique Rouvinez uit. Overrijping zorgt voor het behoud van restsuiker zodat de wijn wint aan harmonie en kracht, met een bewaarcapaciteit van verschillende tientallen jaren.

  • De cornalin is waarschijnlijk één van de oudst aangeplante blauwe rassen in de Valais. Tijdens de oogst bereikt hij gemiddeld 88° Oechsle. De cornalin is gevoelig aan vorst en allerhande ziektes. De opbrengst is gevarieerd, of heel weinig, of heel veel. Indien het rendement beperkt wordt tot een kilogram per vierkante meter, zorgt de cornalin voor een geconcentreerde wijn met een intense violette kleur. De aroma’s doen denken aan morellen en gekonfijte kersen. De tannines zijn evenwel een beetje hard in hun jeugd. Na enige jaren komt de harmonie tot stand en wordt een originele, edele en uitzonderlijke wijn bereikt.
  • De amigne is een druivenras dat enkel in de Valais gecultiveerd wordt, niettegenstaande zijn afkomst naar alle waarschijnlijkheid verbonden is met de Romeinen of het Middeleeuwse tijdperk. De amigne houdt van harde en rotsachtige bodems. Het is een delicaat ras, houdt niet erg van onkruidverdelgers en het verbouwen ervan vraagt heel wat ervaring. De Amigne is een ras dat zo’n drie weken na de chasselas rijp is. Het is een vruchtbaar en veeleisend ras dat zeer gevoelig is voor millerandage en dat stevig moet uitgedund worden wanneer het een goede bloeiperiode gekend heeft. Het is een weinig verspreide variëteit die in de regio van Vétroz voor de beste wijnen zorgt. Overrijping is alvast een zegen voor dit ras. De druif krijgt dan een honingachtige kleur die ook in de wijn terug te vinden is. Op die manier wordt het een originele en genereuze wijn met een schitterende harmonie en een afgeronde aciditeit die in staat is om ettelijke jaren te verouderen. De most bereikt gemiddeld 96° Oechsle en bevat heel veel suiker en weinig zuren. De wijn geniet van een grootse finesse, is moelleux met aroma’s van acaciahoning, mandarijn en is meestal vrij zacht. De amigne is ook in staat excellente liquoureuze wijnen te produceren.
  • De humagne blanche lijkt een oud ras uit de Valais te zijn. De eerste geschriften hierover dateren reeds uit 1313. Hij produceert weinig suikers, maar is in staat om fijne, droge en middelmatig alcoholische wijnen te produceren. De humagne blanche is geschikt om gevinifieerd te worden op eikenhouten vaten, maar kan evenwel ook vergist worden zonder restsuiker. De ondersteunende zuren zorgen ervoor dat deze uitzonderlijke en originele wijn makkelijk enkele jaartjes kan verouderen, en het is pas dan dat het rustieke en complexe karakter van deze wijn naar boven komt met aroma’s van hars en bloemen. Origineel is alvast dat de humagne blanche op natuurlijke wijze drie keer zoveel ijzer bevat dan andere wijnen en dat hij daarom ook wel eens de “bevallingswijn” genoemd wordt. Hij rijpt vrij laat en kwam vroeger vrij frequent voor in de Valais. De most bereikt gemiddeld 83° Oechsle.
  • De rèze is vandaag een rariteit geworden. Het was nochtans het druivenras dat in de 19e eeuw het meest voorkwam maar nadien overschaduwd werd door de chasselas. De rèze lag in die tijd aan de basis van de fameuze ‘gletsjerwijnen’. Het ras heeft een gemiddeld rendement en is goed vruchtbaar maar wat onregelmatig. De wijn is wit, rustiek met veel zuren en een jodiumsmaak.

Het wijnbouwlandschap in de Valais is niet echt heterogeen te noemen. Zo’n 22.000 eigenaars waarvan de meerderheid liefhebbers zijn, delen de 5.260 ha percelen wijngaard, waarvan zo’n 800 niet meer dan 1 ha bezitten. De coöperaties en handelshuizen spelen een belangrijke rol. Provins is de belangrijkste coöperatie van het kanton: het vinifieert druiven van 1.250 hectare wijngaarden of zo’n kwart van alle wingerds van het kanton. Daarenboven stelt het zo’n 5.000 mensen te werk. Sommige eigenaars kozen voor de handel. Een mooi voorbeeld hiervan zijn de gebroeders Rouvinez uit Sierre. In 1980 bezaten ze 3 ha pinot noir en chasselas (fendant). Vandaag staan ze aan het hoofd van 72 ha dat verdeeld wordt onder de Cave Orsat, bevoorrading door 2.400 leveranciers waarvan 300 technisch gevolgd worden, en de wijnen van het Domaine Rouvinez dat ook nog het Château Lichten bevat.

Conclusies

In de Valais is het klimaat droog en warm en zijn de bodems gevarieerd. Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat de wijnstok er zich thuis voelt. Er worden zesenvijftig druivenrassen gecultiveerd waarvan er qua aanplant slechts twintig écht belangrijk zijn. Onder deze schitterende diversiteit zijn er enkele rassen die uniek zijn voor de Valais: denken we maar aan de amigne, petite arvine, cornalin, humagne rouge en blanche. Deze rassen hebben veel zon en veel verzorging nodig in de wingerd. Daar tegenover staat dat ze zorgen voor kwaliteits- en karaktervolle wijnen die steeds meer erkenning krijgen, zowel in Frankrijk als in de Aostavallei, waar de petite arvine aangeplant wordt.

De pinot noir, een ras uit de Valais?

Pinot noir is het meest aangeplante blauwe ras in de Valais. “De pinot noir is ook van ons. Onze ouders en onze grootouders hebben het steeds gekend”, zegt Jean-Charles Favre. Nochtans werd het ras pas geïntroduceerd in de Valais in 1848. Vanaf 1885 verspreidde het zich ook in de wijngaarden van Sierre en Salquenen om tot slot, na de phylloxéra-crisis begin deze eeuw, ook alle wingerds in de Valais voor z’n rekening te nemen. Het ras zorgde voor heel wat selectiewerk en telt vandaag honderden interne verschillende variëteiten. Het meest gekend in de Valais zijn de benamingen “pinot valais, sélection nicollier”, “pinot wädenswill”, “pinot oberlin” en “pinot cortaillod”. De pinot noir kenmerkt zich door zijn vroege rijpheid (eerste periode) en kan zelfs aangeplant worden in minder gunstige zones. Hij zorgt aldus voor een edel alternatief voor de gamaret, garanoir en diolioir. “Vroeger streefde men niet zo naar kleur ; wanneer de wijn ietwat gekleurd was beschouwde men dat als normaal”, zegt Mike Favre. De rendementen lagen zeer hoog, rond de 1,2 kg per vierkante meter (of zo’n 90 hl/ha) en de druiven werden te laat geoogst. “Onze prioriteit is het verlagen van de rendementen en overrijping voorkomen zelfs wanneer een pinot noir van 13,2 % vol. alcohol best elegant kan zijn”, zeggen de twee gebroeders. Hun pinotwijnen worden regelmatig bekroond.

Autres Dossiers IVV, cliquez ICI

Geef een reactie