Grüner Veltliner in de spotlights

Grüner veltliner is het meest aangeplante druivenras van Oostenrijk. Er kan een sympathieke witte wijn van gemaakt worden, licht parelend en die erg prettig is om te drinken, maar we even snel weer vergeten. Maar er zijn ook de meer geconcentreerde grüner veltliners, beter gemaakt en die culinair zeer goed inzetbaar zijn. Grüner veltliner kan ook prima verouderen, zoals tal van wijnen aantonen, in Oostenrijk en elders.

Een vrij recente trend

We kunnen voor of tegen wedstrijden, uitdagingen, battles, challenges, concours en andere meetings zijn die herkomstbenamingen, druivenrassen maar vooral vooroordelen tegen elkaar uitspelen. Aan u de keuze. Ook grüner veltliner ontsnapte er niet aan, maar doorstond de test met glans! In 2002 organiseerden Jancis Robinson en Tim Atkin een wijndegustatie waar grüner veltliners meerdere zeer grote bourgognewijnen met de grond gelijkmaakten. Het is zo dat dit populaire Oostenrijkse druivenras, naarmate de wijnen ouder worden, ze soms aan bourgognes doen denken. Een reden te meer om enkele flessen te bewaren!
Het merendeel van de Oostenrijkers vonden tot die tijd dat grüner veltliner enkel goed was om in hun Heuriger te schenken. U weet wel, de charmante lokale wijnbars.
Velen herbekeken echter hun manier van wijnmaken en zorgden vervolgens voor een breed palet grüner veltliners, dit groot druivenras waardig. Wijnbouwers kunnen er alle kanten mee uit, van schuimwijn tot trockenbeerenauslese, met daartussen een hele reeks wijnstijlen binnen hun respectievelijke DAC’s (Districtus Austriae Controllatus).
Wijnen op basis van grüner veltliner kunnen uitstekend verouderen en er kan ook mee geëxperimenteerd worden, de wijnen bijvoorbeeld laten macereren en opvoeden in amforen geeft verbluffende resultaten.

Wat zegt het DNA

Hoewel zijn naam doet denken aan de regio Valtellina in Lombardije en bestaat er een verhaal dat ons naar de wegen van het oude Rome leidt, genetisch onderzoek veegt dit meteen van tafel. Zijn ouders werden namelijk ontdekt. Hij is het resultaat van een kruising tussen traminer of savagnin en een obscuur Oostenrijks druivenras dat nabij Eisenstadt groeide, in Sankt Georgen am Leithagebirge om juist te zijn. Deze druif werd grün muskateller genoemd. Vreemd, want hij maakte geen deel uit van de muskaatfamilie. Om verwarring te vermijden werd hij sankt georgener genoemd. In 2011 kreeg dit arme druivenras overigens af te rekenen met een plundering. Vanaf dan is het een soort van nationaal monument geworden en hebben enkele wijnbouwers deze druif opnieuw aangeplant. Er bestaan nog andere veltliners, maar rekening houdend met zijn afkomst behoort grüner veltliner niet tot de familie van de veltliners waarin onder meer roter veltliner, frühroter veltliner, neuburger en rotglipfler zitten. Wat de grauer veltliner betreft, daar toont genetisch onderzoek aan dat dit een eenvoudige mutatie is van zijn kleur.

Het druivenras

Dit middelmatig sterk druivenras is niet erg vruchtbaar maar zorgt wel voor een goede opbrengst. Hij bot op een normaal tijdstip uit en is rijp in de 2e periode (12 dagen na chasselas). Hij houdt vooral van min of meer diepe bodems van löss en goed naar de zon gerichte hellingen. Hij houdt niet van vocht. Hij is relatief goed bestand tegen winterse vrieskou en oïdium, maar is gevoelig voor millerandage en mildiou. Ook van extreme droogte houdt hij niet.
Zijn bladeren zijn middelmatig groot, vijfhoekig tot rond met vijf of zeven lobben, diep uitgesneden, met een lichte dons op de onderkant. Veel witte dons op de uiteinden van de scheuten is typisch voor deze druif, waardoor hij ook weissgipfler wordt genoemd.
De druiventros is middelmatig tot zeer groot, vrij compact, conisch, gevleugeld en draagt grote tot ovalen druiven met een dikke schil, geelgroen gekleurd en met rosse stippen op de kant die naar de zon is gericht.
Grüner veltliner staat garant voor heel uiteenlopende wijnstijlen en kwaliteitsniveaus, van lichte en zure wijnen tot zeer grote en rijpe kwaliteitswijnen die goed kunnen verouderen, maar ook zoete wijnen en schuimwijnen zijn mogelijkheden, net zoals ‘orange wines’. De wijngaard en de opbrengst zijn doorslaggevend voor de kwaliteit.

Zijn verspreiding

Met bijna 14.423 ha grüner veltliner in productie vertegenwoordigt dit druivenras ongeveer de helft van alle aangeplante witte druivenrassen in Oostenrijk, goed voor iets meer dan een derde van de volledige aanplant van het land. Toch is het geen exclusief Oostenrijks druivenras. Als we alle aanplantingen van grüner veltliner wereldwijd bekijken, komen we uit op ongeveer 24.000 ha. We vinden het grotendeels in buurlanden Hongarije (zöld veltelini), Slovakije (ryvola bila) en Tsjechië. Maar ook in Italië, Duitsland, Slovenië en de Savoie (velteliner vert) treffen we grüner veltliner aan, en zelfs in Australië en Nieuw-Zeeland, de Verenigde Staten en Canada.
Om terug naar Oostenrijk te gaan, zijn favoriete land, daar vinden we de grootste aanplant in Niederösterreich en in het noorden van Burgenland. Maar sowieso zien we grüner veltliner zowat in alle Oostenrijkse regio’s terug, vaak als belangrijkste druivenras.

Enkele Grüner Veltliners

Een Oostenrijkse schuimwijn als start, waarmee wordt aangetoond dat grüner veltliner daar prima voor geschikt is.

Grüner Veltliner Brut Schlumberger

Helder geelgroen met parelmoerkleurige en vinnige belletjes, geurend naar roggebrood dat pas uit de oven komt, vallende herfstbladeren en sappige peer. Deze aroma’s komen terug in de smaak en zorgen voor pure elegantie, met daaraan toegevoegd een vleugje appelcider, een schijfje stervrucht en een streepje zoethout waarvan het subtiele bitter de romige frisheid versterkt, een paradox die hem bijzonder charmant maakt.
De grüner veltlinerdruiven komen uit de regio Niederösterreich en worden gevinifieerd volgens de traditionele methode.
www.schlumberger.at

We trekken de grens over en gaan naar het zuiden van Hongarije waar Antinori verliefd was op het terroir van de regio Bátaapáti en besloot om daar een sympathieke grüner veltliner te maken.

Tüzkö Grüner Veltliner 2020 Tüzkö Winery

Goudgeel met een hint van groen. De expressieve geur doet aan witte bloemen en aromatische kruiden zoals kamille en salie denken. We proeven een heel lichte pareling die de perceptie van het fruit aanscherpt en de minerale indruk breder maakt. Een mespunt peper en zout verscherpt de textuur. Toetsen van anijs en rozen zorgen voor een extraatje die deze wijn super sympathiek maken, en ook zeer geschikt als aperitief.
Assemblage van 85% zöldveltelini (grüner veltliner) en 15% tramini die manueel geoogst worden. Opvoeding in inox tanks.
https://tuzkobirtok.hu

Een nieuw hoofdstuk voor deze grüner veltliner door Lenz Moser en Markus Huber, waarmee dit duo de uitmuntendheid van dit druivenras wil aantonen en er wereldwijd de Oostenrijkse ambassadeur van wil maken.

New Chapter 2019 LenzMark Wines Niederösterreich

Geelgroen met een geur van citrusschil waarin we sukade en bergamot herkennen, gevolgd door impressies van marshmallow en walnotenbladeren met zwarte peper. De smaak is meer tropisch en doet aan lychee en ananas denken, waarna er appel en peer komt opzetten met een verfrissend bitter van gentiaan. Geraffineerd, absoluut, maar zijn sappige smaak en zeer krokante indruk tonen zijn ware karakter, dat van een heerlijke wijn om met een stel vrienden te drinken.
De grüner veltliner staat aangeplant op een kalkbodem bedekt met leem. De oogst wordt ontsteeld en krijgt een koude maceratie van 8 uur. Gisting en opvoeding op de ‘lies’ in inox tanks.

We eindigen met de meest representatieve uit onze reeks grüner veltliners, deze van Markus Huber uit Traisental in de regio Niederösterreich.

Ried Berg 1w 019 Traisental Huber

Goudgeel met groen en ruikend naar ijzerkruid en vetiver, heerlijke parfums die de toetsen van peer en witte perzik extra doen uitkomen. De smaak is breed, smeuïg en wordt eerst opgefrist door het bittere van amandelen, waarna de smaak zachter wordt. Een zachtheid die we terugvinden in de textuur, knap gecounterd door een puntje zout van de minerale basis die voor een ragfijn reliëf zorgt. Een reeds goed evenwichtige wijn met een zeer mooie toekomst voor de boeg. Zijn bewaarpotentieel is overduidelijk.
De wijnstokken staan aangeplant op terrassen met een hellingsgraad van meer dan 25% en gericht naar het oosten. De bodem is samengesteld uit vrij mager kalkachtig conglomeraat dat bedekt is met een dunne laag humus. De oogst ondergaat een schilcontact van 18 uur, wordt daarna geperst en vergist in acaciahouten vaten. Er volgt nadien een opvoeding van 8 maanden in dezelfde vaten met bâtonnages.
Zuurgraad: 5,1 g/l. Restsuiker: 3,1 g/l.
http://www.weingut-huber.at
Brut  – Convento Winebar & Wineshop – Drankenservice VDM – 
Fleur de Bruyère – Lambrecht Wijnen – Mondovino  Vinopia – Vin de Pierre – Wineplus

Le Wine Gazette

https://www.lewine.be/nl/le-wine-gazette

 

Voor andere artikels van ‘Op reis met IVV’, klik hier

Geef een reactie