In het land van Don Quichot

20/03/2020 - Je vindt er de windmolens, maar ook de Manchega schapen bekend om hun Manchegokaas. La Mancha is ook één van de belangrijkste producenten van saffraan. Van oudsher werd er aan wijnbouw gedaan, maar die kwam pas echt tot ontwikkeling tijdens de Romeinse tijd.

Geografische ligging

 De autonome regio ligt in centraal Spanje, ten zuiden van Madrid. Toledo is haar hoofdstad. De regio telt ongeveer 2.060.000 inwoners verspreid over  79.463 Km2. Ze heeft daarmee een bevolkingsdichtheid van 26 inw./km2 (België heeft een dichtheid van 372 inw./km2).
Deze regio ligt aan geen zee want ze is omringd door de autonome gewesten Castilla-y-León, Madrid, Aragon, Valence, Murcia, Andalusia en Estremadura.

Reliëf : vlak en hoog

Het is een uitgestrekte regio met weinig reliëf. In de winter waait er een ijzige wind met temperaturen die moeiteloos tot -15°C dalen en in de zomer heerst er een verzengende hitte tot wel 45°C. Deze Meseta of  plateau ligt gemiddeld zo’n 700m boven de zeespiegel en is nauwelijks herbergzaam te noemen noch voor mensen noch voor druiven en ……. ook niet voor de cryptogamische ziekten. En toch staat La Mancha bekend  als belangrijkste wijnregio in de wereld met de grootste aanplant van de airéndruif die tot voor ze gepasseerd werd door de cabernet sauvignon ook wereldwijd de meest aangeplante druif was. De airén is echter weinig bekend om de eenvoudige reden dat ze veelal gedestilleerd wordt tot Brandy de Jerez.

Klimaat

Het is veelzeggend dat de Moren die zich hier voor de ‘reconquista’ hadden gevestigd, deze regio ‘manxa’ noemden nml. ‘droge aarde’ ! Als het er al regent dan toch zeer schaars : plus minus  300 tot 400 mm op jaarbasis. Dat beetje vochtigheid valt dan nog voornamelijk in de lente. De hoogte en de meer gepronoceerde reliëfs aan de randen van de regio houden ook de maritieme winden tegen.
De sedimentaire ondergrond uit het Mioceen (+/- 20 miljoen jaren geleden) is zeer beperkte waterretent en is samengesteld uit roodachtige klei vermengd met kalksteen en zand. Druppelirrigatie maakt tegenwoordig mogelijk dat de wijngaarden het droge seizoen overleven en dat de druiven kunnen rijpen onder de 3.000 uren jaarlijkse zonneschijn.

De actuele situatie

Tot voor twintig jaar had de hoogvlakte van la Mancha nog een zielig aanzien met voornamelijk een productie van goedkope simpele wijnen in bulk op basis van internationale druivenrassen. Deze grootste wijngaard in de wereld  en Spaanse levensadem inzake wijn was verantwoordelijk voor de helft van de nationale wijnproductie. Maar eind jaren tachtig zorgden de lokale wijnproducenten met steun van Europees kapitaal voor een ommekeer in Castilla-La Mancha . Toen ik de regio vijftien jaar geleden bezocht  was die transitie nog volop aan de gang  met o.a. een onbesliste keuze voor internationale dan wel autochtone druivenrassen. De productie van bulkwijnen bleef doorlopen, maar daarnaast opteerden een aantal wijndomeinen voor een productie die méér gericht was op kwaliteit dankzij aangepaste ,lees ,beperktere rendementen en het gebruik van lokale of toch autochtone Spaanse druivenrassen.

Vandaag is die ommekeer een feit en verschaft Castilla-La Mancha een echt toekomstperspectief. Het impliceert immers een harmonie tussen internationale en lokale druivenrassen in de optiek van precies gedefinieerde wijnen met een uitgesproken fruitig karakter . Net zo impliceert dat de ontwikkeling van witte wijnen die de zuiderse druivenrassen tot hun recht laten komen omwille van hun rijk palet aan authentieke geuren en smaken.

De druivenrassen 

  • Qua internationale druivenrassen  hebben we in wit : chardonnay, sauvignon, gewurztraminer.
  • En in rood : cabernet sauvignon, merlot, petit verdot, syrah, cabernet franc, malbec, pinot noir.
  • Qua Spaanse druivenrassen hebben we in wit : airèn, macabeo, verdejo, moscatel, pedro ximénez, parellada, torrontés, gewürztraminer, riesling en viognier.
  • In rood : tempranillo, garnacha, monastrell, graciano, bobal, moravia, garnacha tinta.
  • En de garnacha tintorera die ook wel alicante Henri Bouschet wordt genoemd, naar  Henri Bouschet die haar in de jaren 1855  creëerde. Deze door haar rood vruchtvlees ‘verkleurend’ druivenras ( cépage teinturier)  is een kruising van de grenache noir en de petit bouschet die heden ten dage quasi verdwenen is.

Garnacha Tintorera

 

Castilla-La Mancha

Recent omvat de regio Castilla-La Mancha verschillende herkomstbenamingen (DO’s)  en één landwijn (IGP) Vino de la Tierra de Castilla. De DO’s zijn van west naar oost en van noord naar zuid : Mentrida, Mondejar, Ucles, La Mancha (de belangrijkste), Ribera del Jucar, Manchuela, Valdepeñas, Jumilla et Almansa.

La Mancha D.O.

La Mancha is één van de oudste herkomstbenamingen en haar eerste erkenning gaat terug tot 1932 om vervolgens in 1973 bevestigd te worden als DO. Gelegen tussen de autonome gemeenschappen Madrid en Andalousië, strekt zij zich uit over 157.488 ha en telt ongeveer 147 wijnproducenten.
Toegelaten druivenrassen in rood : bobal, cabernet franc, cabernet sauvignon, cencibel of tempranillo (het meest aangeplant), garnacha tinta, graciano, malbec, monastrell, moravía dulce of crujidera, petit verdot, pinot noir en syrah.
In wit : de emblematische airén (96.891 ha), chardonnay, gewürztraminer, macabeo of viura, moscatel à petits grains, parellada, pedro ximénez, riesling, sauvignon blanc, torrontés, verdejo, viognier.
www.lamanchawines.com

Almansa Higueruela

Almansa D.O.

Deze DO werd in 1973 gecreëerd. Zij ligt in het zuidoosten van de regio Castillië-La Mancha op zo’n 700 m hoogte en omvat 7.118 ha. Doordat ze dichter bij de Middellandse zee is gelegen geniet ze van een iets zachter landklimaat. In haar ontwikkeling richt de DO zich voornamelijk op twee druivenrassen : 1. de garnacha tintorera voor de structuur die ze aan de wijn geeft evenals de kleur (niet voor niets  cépage tinturier). Vermits de DO aanleunt bij de regio Murcia, krijgen we 2. het druivenras monastrell dat wel minder uitgesproken kleur geeft maar anderzijds ook  zorgt voor structuur. Daarnaast zijn er de syrah en de zeldzame moravía agria. Cabernet sauvignon, tempranillo, merlot, garnacha, petit verdot en pinot noir zijn ook toegelaten. In wit zijn er chardonnay, sauvignon blanc, verdejo en Moscatel à petit grain. De DO telt een twaalftal bodegas.
http://denominacion-origen-almansa.com

Marc Vanhellemont

Voor andere artikels van ‘Op reis met IVV’, klik hier

Geef een reactie