Jean-Marc Roulot, wijnbouwer-acteur, acteur-wijnbouwer

20/10/2017 - Jean-Marc Roulot speelt mee in de jongste film van Cédric Klapisch: Ce qui nous lie (Franse titel) of Back to Burgundy (internationale titel). Maar Marie-Louise Banyols kent hem reeds veel langer en weet dat hij nog een ander talent heeft, dat van wijnbouwer.

Back to Burgundy speelt zich af in de wijnstreek van Bourgogne, een regio waar Jean-Marc zich thuis voelt. Veel scènes zijn dan ook uit het leven gegrepen. Jean-Marc startte met werken op het wijndomein van zijn vader, maar was niet echt gemotiveerd. Op 20-jarige leeftijd vertelde hij zijn ouders, die enigzins ontzet waren : ‘Ik wil geen wijnbouwer zijn. Ik wil acteur worden, daar heb ik zin in!’

Hij verlaat het familiedomein en trekt naar het CNSAD (Conservatoire National Supérieur d’Art Dramatique) in Parijs, waar hij erin slaagt binnen te geraken in de klas van Michel Bouquet. Hij staat voor het eerst op de planken begin jaren 80.

Twee beroepen, om vrij te zijn

Maar in 1989, zeven jaar na het overlijden van zijn vader, vindt Jean-Marc, die op dat moment 33 jaar is, ‘het jammer om zich niet bezig te houden met het domein’. Hij keert dus terug naar Meursault en start met het maken van wijn, nu voor goed, waarbij hij zichzelf belooft om niet te stoppen met acteren. In feite draait hij heel eenvoudig zijn prioriteiten om. Deze belofte houdt stand tot op vandaag, twee beroepen dus. ‘Twee beroepen hebben gaf me meer vrijheid. Tijdens castings en wanneer ik de rol te pakken heb, ben ik heel blij. Maar wanneer de rol naar iemand anders gaat, is dat eigenlijk niet zo erg. Heel bevrijdend is dat.’

Alles lijkt erop dat hij zijn evenwicht heeft gevonden. Eerst kende ik hem als wijnbouwer, door een traditioneel bezoek aan de wijnstreek op het einde van de jaren 90. Regelmatig ging ik er heen, zodanig was ik gefascineerd door de expressie van zijn meursaults. Heel puur en strak, frisser dan tal van andere meursaults die vaak opulent, rijk en geconcentreerd waren (en zijn), vaak gemarkeerd door een omnipresente houtsmaak. Pas veel later leerde ik hem als acteur kennen, dankzij Jonathan Nossiter, de maker van Mondovino, in de film Rio Sex Comedy waar Jean-Marc de rol speelt van Antoine. In 2011 ontdekte is dus de andere Jean-Marc. Maar in het gewone leven is Jean-Marc een zeer gevoelig iemand, een man die graag luistert naar wat anderen te vertellen hebben, iemand die opvallend bescheiden en toegankelijk is.

Ce qui nous lie : Ana Girardot, François Civil, Jean-Marc Roulot

Meerdere vriendschappelijke ontmoetingen volgden, maar dan gelinkt aan zijn statuut van wijnbouwer. De laatste keer was in Spanje, in april jongstleden, tijdens de voorstelling van Les Vies du Vin, een film van Carlos Orta Cimas en Lola Taboury, waarin hij te zien is. Hij vertelt erin over zijn tweestrijd tussen het theater en de wijnbouw, en dat dat niet altijd eenvoudig was. Zijn manier van vertellen is pakkend, totaal niet theatraal, maar oprecht en in alle eenvoud. De passages waar we hem zien spelen in het theater zijn schitterend en de manier waarop hij over wijn praat komt recht uit het hart. Het acteren zorgde ervoor dat hij wijn kon maken, dat hij keuzes kon maken, dat hij zijn vader niet per se hoefde op te volgen, dat hij zijn eigen persoonlijkheid kon ontwikkelen en perfect kon beslissen waar hij heen wilde. Vandaag staat hij er, als wijnbouwer én acteur. Twee beroepen waarin hij schittert.

Een man, een stijl

Jean-Marc vertegenwoordigt de zesde generatie van dit familiedomein met 15 hectare wijngaarden in de gemeente Meursault. Hij wordt beschouwd als een van de meest getalenteerde wijnbouwers binnen de appellatie, waardoor Domaine Roulot gezien wordt als een wijndomein met een van de meest geslaagde wijnen van de Côte de Beaune. Wijn maken leerde hij van zijn vader, maar Jean-Marc wilde verder gaan. Zo ontwikkelde hij beetje bij beetje zijn eigen stijl, waarin hij bovenal op zoek gaat naar het pure. In tegenstelling tot wat we vaak te horen krijgen, is hier het terroir niet zozeer doorslaggevend, maar het pure; waarbij niettemin kleine nuances merkbaar zijn die verschillend zijn, al naargelang welke percelen van welke climat. Om daar te geraken werden almaar meer meststoffen weggelaten en alle chemische behandelingen verbannen, om in 2000 uit te komen bij een volledig biologische wijnbouw. Sedert een jaar of tien maakt hij ook gebruik van biodynamische praktijken. De vader van Jean-Marc was een van de eerste wijnmakers die verschillende cuvées van wijngaarden in Meursault apart vinifieerde, om zo het maximale uit de oorspronkelijke terroirs te halen en hun bijzondere kenmerken te doen schitteren. ‘Ik wil dat mijn wijn heel precieze aroma’s bezit, dat hij persistent is terwijl we hem drinken, zonder onderbreking tussen wat we ruiken en proeven, dat hij helder is en dat iedereen de verschillen van terroirs opmerkt.’ Hij creëerde een trend voor een stijl die vandaag een hele generatie wijnbouwers willen volgen. Deze signatuur krijgt hij door heel precies te oogsten, perfect rijp, en de druiven heel veel te proeven.

‘Ik probeer wijnen te maken die me plezier schenken, wijnen voor een palet dat beetje bij beetje werd opgebouwd!’

Alle werk in de vinificatieruimte is gericht op de spanning en het frisse van de wijn, meer dan op de kracht en het vette. De alcoholvergisting vindt plaats in houten vaten met eigen gistcellen, alsook de malolactische gisting, met lichte en verspreide bâtonnages. De opvoeding in contact met de lies, maar zonder bâtonnage, duurt tot de volgende oogst. In plaats van de wijn af te tappen (soutirage), wordt hij in kleine inox tanks gedaan met de lies. Zes maanden later, wanneer de wijn afgetapt wordt net voor hij gebotteld wordt, is de lie bijna verdwenen. De wijn wordt gebotteld met een ultra lichte klaring en een lichte filtering.

Jean-Marc garandeert dat een lange opvoeding in tanks meer textuur aan de wijn geeft, een meer zachte smaak, en slaat ze op opdat ze verticaler zouden worden: de wijn verandert door zijn lies, een soort van omwisseling is het. Hij hecht veel belang aan de vaten en hun onderhoud. Het vat mag de wijn niet markeren (hij gebruikt slechts 20% nieuwe vaten) en gruwt van wijnen die naar een houten plank smaken!

Zijn zoektocht naar kwaliteit stop nooit. De zogeheten ‘vins nature’ laten hem niet onverschillig, maar vindt weliswaar dat ze soms homogeniteit op gebied van smaak missen, vooral de witte wijnen. Hoe dan ook denkt hij heel erg na over het gebruik van SO2 en bedankt hij voor een systematisch gebruik, dit door heel vaak te proeven en dus eerder een keuze te maken door het proeven van de wijnen dan door rekening te houden met de analytische resultaten.

De recente uitspraak van Antonin Iommi-Amunategui, dat ‘traditionele wijn tot 12 soorten pesticiden bevat en natuurlijke wijn geen’, heeft hem verontwaardigd. Hij vindt dit overdreven en karikaturaal, en houdt niet van hokjesdenken: ‘Er bestaat niet zoiets als zij die alles bij het rechte eind hebben en zij die er niets van begrepen hebben. Iedereen zoekt en er zijn hufters aan beide kanten, ook bij zij die ‘vins nature’ maken. Wijn is veel ingewikkelder en genuanceerder dan Antonin ons wil doen geloven!’

Het pure en elegante van de wijnen

Graag haal ik twee cuvées aan die, elk op hun manier, de virtuositeit van deze grote wijnmaker illustreren.

Meursault 1er Cru Le clos des Bouchères 2011

Het gaat om wijn van een perceel van 1,38 hectare, gelegen op 260 meter hoogte met een ondiepe grondlaag en veel keien. Pas in 2011 werden de wijnstokken overgekocht van Labouré-Roi met de hulp van investeerders. Deze Premier Cru is ideaal gelegen.
Deze wijn beantwoordt aan het idee dat we ons voorstellen van een meursault van Jean-Marc Roulot : een opmerkelijk elegant en geraffineerd boeket, uniek en eindeloos! Hij bezit geuren van peer, witte bloemen en citruszeste die zeer fijn zijn. De smaak, met een discrete minerale indruk, is strak en vol tegelijk, bijzonder fris en met een zachte textuur. Daaronder proeven we een mooie spanning. De finale is droog, eerlijk, puur en delicaat, voorzien van een zilte toets die we als ‘mineraal’ kunnen omschrijven. Heel mooi, elegant, en van een natuurlijke klasse. 

Meursault Les Luchets 2007

Waarom Les Luchets? Omdat Jean-Marc een stuk geschreven heeft met als titel : Meursault, Les Luchets, waar ik van hou. Hij praat over zijn liefde voor wijn rond een glas meursault. Dit stuk zien, horen en drinken, en alles wordt opeens duidelijk. Hij speelt zichzelf en neemt de toeschouwers mee naar de wereld van de wijn: ‘Op Luchets hebben we 23 ouvrées. En één ouvrée is 4,28 are, het oppervlak dat een wijnbouwer in één dag kan snoeien.’ Het is een perceel van 1,02 hectare, boven Meix-Chavaux op een hoogte van 280 meter. De bodem verliest er aan klei, in het voordeel van kalk.
2007 is een goed bewaarjaar. De kleur van de wijn is helder geel. Hij opent met indrukken van citrus (gekonfijte citroen), gaat over naar toetsen van fruit (appel en peer), honing, en eindigt met zilte accenten. Boordevol energie. In zijn geciseleerde smaak proeven we finesse, rechtlijnigheid en diepte, heel fris allemaal. Uiterst precies ook, met een zeer mooie lengte en een schitterende spanning in de finale.
In deze zeer pure meursault ‘village’, met nog een grote toekomst voor de boeg, komt de persoonlijkheid van Jean-Marc helemaal tot uiting. Puur en karaktervol.
De meursaults die Jean-Marc Roulot produceert zijn fijne wijnen, karaktervol en lang, met een uitstekend bewaarpotentieel. Zijn drie laatste favoriete wijnjaren zijn: 1996, 2004 en 2014.

Domaine Roulot : +33 3 80 21 21 65 roulot@domaineroulot.fr

Marie-Louise Banyols

Voor meer “Portret”, klik hier

Geef een reactie