Lussac, Montagne, Puisseguin, Saint-Georges Voor eeuwig satellieten ?

Eigenlijk hou ik niet van de term “satellieten”. Ik begrijp ook niet waarom de wijnbouwers er zo aan vasthouden. Het lijkt defaitistisch, zelfs fatalistisch. Zo van: “we draaien enkel rondom Saint-Emilion”, “we trachten ons aan het monument Saint-Emilion vast te klampen”, of: “nooit kunnen we Saint-Emilion evenaren” en zelfs “kunnen we ooit onszelf zijn?”.

Dat soort gevoelens komt in mij op. Het is mijn mening, die wel niet door iedereen wordt gedeeld. Hun keuze is niet alleen bepaald door de onlangs gecreëerde (in 2000) “Union des Satellites”, maar is vooral schatplichtig aan het verleden. De wijnbouwers van deze appellaties hebben gedurende eeuwen hun wijn als Saint-Emilion verkocht. Als in het begin van deze eeuw de AOC Saint-Emilion gevormd wordt, laat men hen aan de kant. Zij hebben evenwel dapper gestreden om hun verleden te doen gelden. Resultaat: zij mogen Saint-Emilion aan hun respectievelijke gemeentebenaming toevoegen (tussen 1921 en 1929). De geschiedenis toont hun gelijk, en dat tot op het einde van de 20ste eeuw : de wijnprijs werd door enkele benamingen sterk beïnvloed, Médoc, Pauillac … en Saint-Emilion. Het lijkt erop dat zij hun wijnen duurder dan die van Fronsac of Castillon konden verkopen. Hetzelfde geldt voor de grondprijzen. De wijnbouwers hebben het ook nooit nodig gevonden om zich een eigen identiteit aan te meten en die Saint-Emilion-aanhankelijkheid is dan ook sterk verankerd.
In de jaren 90 gebruikten enkele Angelsaksische auteurs de term “satelliet” voor alles wat niet geklasseerd was. Zo maakte bijvoorbeeld Robert Parker, bij het opstellen van zijn bijbels, een precieze beschrijving van de prestigieuze appellaties, terwijl hij de andere als AOC-satellieten omschreef. Zo is Loupiac een satelliet van Sauternes, Fronsac satelliet van Saint-Emilion of Pomerol. Blaye en Bourg ook, maar hij zegt niet van wie of wat; maar satellieten zijn het. En zo is 95% van de Bordelese wijngaard satelliet van hooguit 5% “planeet”. Al die appellaties zijn gedoemd om een tweederangsrol, zelfs derderangsrol, te spelen na de tweede wijnen van de Premiers. Dat deed meer dan één wijnbouwer steigeren. Die hebben dan meteen getoond dat ze meer in hun marge hadden. De wakkere consument volgde hen en de term satelliet is voor die wijnbouwers verdwenen. Maar niet voor Montagne-S.E., Lussac-S.E., Puisseguis-S.E. en Saint-Georges-S.E.

De samengestelde naam van deze appellaties zal er gedeeltelijk toe bijgedragen hebben (in deze zin is het waarschijnlijk dat de AOC Côtes de Bordeaux-Castillon, Côtes de Castillon wou worden (1989). In die zin hebben de Côtes de Blaye in 2000 de benaming Blaye gecreëerd en is het dus ook waarschijnlijk dat over enkele jaren alle Côtes-appellaties een topappellatie zullen hebben, zonder de term Côtes, want die zou op termijn nadelig kunnen zijn).

Niettemin, als we naar Bourgogne kijken, zien we dat er ook verwijzingen naar een naam van een gemeente bestaan. Zelfs al is er geen officiële, maar wel een algemeen bekende hiërarchie van die verschillende AOC’s, toch is hier nooit sprake dat de ene de satelliet van de andere zou zijn.
Deze “satellietisering” van de buurgemeenten van Saint-Emilion lijkt dus eerder een lokaal politieke geïnspireerde wens. De creatie van de “union des crus satellites de Saint-Emilion” lijkt dit te bevestigen.
Gaat deze “verheerlijking” van de satellietstatus het elan van sommige eigenaars in het bijzonder en van de betrokken appellaties in het algemeen niet belemmeren? Enkel al door het simpele feit dat een gemakkelijker taalgebruik met geografische verwijzing een klassement tussen de appellaties officialiseert? En dat net op het moment – de consument kijkt meer en meer naar de verhouding kwaliteit-prijs en minder naar de oorsprong van het product – dat de noties, al dan niet arbitrair, van de Bordelese appellatie- hiërarchie door elkaar geschud worden.
(als het zo verder gaat,is het zelfs niet ondenkbaar dat in een nabije toekomst de notie van appellatie voor de consument erg secundair wordt.)
Bovendien ook op het moment dat de wijnkennis van de consument zo uitgebreid is dat men hem nog maar moeilijk kan doen geloven dat alle wijnen van Saint-Emilion beter zijn dan deze van de buurgemeenten.
Zou het niet beter zijn, gebruik makend van deze contextuele breuk, om zich van deze verouderde etiketbenaming te ontdoen?

Voor meer “Lievelingswijnen”, klik hier

Geef een reactie