Malagousia, een veroveraar

22/02/2016 - Vergeten druivenrassen of aan hun lot overgelaten druivenrassen die men vandaag wil redden in naam van de diversiteit, ze zijn met veel. Maar zeldzaam zijn deze die echte veroveraars blijken, zoals malagousia. En dan te weten dat het geen haar scheelde of malagousia bestond gewoonweg niet meer!

Malagousia is afkomstig van de streek rond Nafpaktos, op de noordelijke oever van de Golf van Korinthe. Door de eeuwen heen werd deze regio meermaals bezet, onder meer door de Angevins van de 13e tot de 14e eeuw en door de Venetianen van de 15e tot de 17e eeuw, wat verschillende hypothesen met zich meebrengt van waar deze druif nu werkelijk vandaan komt. Is het een lokale druif of werd ze meegebracht? Ik spreek me er niet over uit.

Dank aan Vassilis en Vangelis!

Hoe dan ook stond deze druif er in de jaren 60 bijzonder slecht voor.
Veel wijngaarden werden tijdens de Griekse Burgeroorlog aan hun lot overgelaten. En omdat dit druivenras een regelmatige en strenge snoei nodig heeft, resulteerde dat in woekerende druivelaars waar niets mee gedaan werd.
In de jaren 70 was er echter een agronoom aan de universiteit van Thessaloniki, Vassilis Logothetis, die een conservatoire van oude wijnplanten wilde oprichten en stekken malagousia verzamelde van oude pergola-wijngaarden. De wetenschapper huurde een perceel van Domaine Porto Carras, nabij Thessaloniki, en plantte daar diverse stekken aan die hij vanuit heel Griekenland had meegebracht (een 30-tal druivenrassen in totaal).
Vangelis Gerovassiliou, die destijds Porto Carras runde, bemerkte al snel het potentieel van dit sterke en bijzonder aromatische druivenras. En van zodra hij zijn eigen wijndomein had, Ktima Gerovassiliou, eveneens in Centraal-Macedonië, plantte hij het aan. Het is ook deze man die de twee belangrijkste klonen van malagousia identificeerde: een kloon met kleine bessen, de meest aromatische, en een kloon met middelmatig grote druiven.

De verovering

malagousia grapesMalagousia is een laatrijpend en productief druivenras dat goed is aangepast aan het noorden van Griekenland, meer bepaald aan de kuststreek van Macedonië die in tegenstelling tot andere regio’s van het land veel neerslag kent. Malagousia houdt niet van de droogte.
De druif kende een snelle ontwikkeling, soms geholpen door irrigatie. Malagousia werd ook in Attica, Mykonos, Kos, Lefkas en Rhodos aangeplant en opnieuw in de streek van Nafpaktos.
Samen met assyrtiko is het ongetwijfeld het Griekse witte druivenras dat de laatste jaren weer helemaal in de mode is. Iets wat niettemin ook relatief is, want de totale aanplant van malagousia bedraagt nauwelijks meer dan 250 ha. Hoe dan ook stond er rond de eeuwwisseling nog amper 20 ha van aangeplant!
Na enkele decennia waar chardonnay en sauvignon de plak zwaaiden, illustreert de expansie van dit druivenras de terugkeer van de Grieken naar hun eigen lokale druivenrassen. Een (her)toe-eigening die niet enkel sentimenteel is: in een tijd dat de concurrentie van zeer courante druivenrassen almaar gimmiger wordt, kan de inzet op ‘speciale’ druivenrassen economisch een zeer slimme zet zijn.
Aangeplant op goede onderstokken (zonder SO4 dat het probleem van de droogte verhoogt), geoogst wanneer de druiven optimaal rijp zijn, met opbrengsten die lager zitten dan 60 hl/ha, en bovendien correct gevinifieerd, zorgt deze druif voor verleidelijk ruikende wijnen met een volle smaak. Qua geur doet malagousia wat aan viognier denken. Toch bezit deze druif in het algemeen meer zuren. We denken ook even aan torrontés.
Het lijkt erop dat een schistbodem voor extra kwaliteit zorgt: op arme ondergronden en met natuurlijke opbrengsten die lager zitten dan 30 hl/ha, komen de wijnen fraaier tot uiting.

Er is een tijd voor alles

Met malagousia moeten echter drie valkuilen vermeden worden.
Primo: onvoldoende rijpheid. De druiven moeten een minimaal potentieel alcoholvolume van 11,5° bezitten, anders komen de aroma’s er niet uit.
Secundo: overrijpheid. Zijn terpentijnachtige kant wordt vrij overweldigend wanneer het potentieel alcoholvolume meer dan 14° bedraagt.
Tertio: onaangepaste snoeimethodes. Te dikke druiventrossen moeten vermeden worden en snoeien volgens de guyot-methode, hoewel dat niet meteen de gewoonte is in Griekenland, kan eventueel een oplossing bieden.
Wijnen op basis van malagousia zijn door hun aromatische eigenschappen bijzonder aangenaam in hun jeugd, maar winnen vaak aan densiteit en complexiteit na een kelderrijping van één tot twee jaar, zonder dat ze hun verleidelijk aspect verliezen.
Maar nogal wat wijnproevers halen hun neus op voor wijnen met een toegankelijk karakter en doen ze steevast af als ‘te gemakkelijk’ of ‘te eenvoudig’. Jammer, want met een beetje geduld zouden ze er de diepgang in kunnen ontdekken waarnaar ze op zoek zijn. Het leven is soms hard in de microkosmos van de wijnproeverijen …
Hier alvast twee wijnen van 2013 die perfect zijn om nu te drinken.

Alpha Estate Malagousia IGP Fiorina 2013

malagousiaAlpha Estate bevindt zich in de streek van Fiorina op de grens met de twee Macedoniën, het Griekse en het Macedonische, een koele en bergachtige regio met een semi-continentaal klimaat. De hoogteligging bedraagt ongeveer 700 m, met bodems van klei en zand.
Deze malagousia biedt fijne en fruitige impressies van peer, meloen en citroen, wat specerijen en een vleugje peper, vleiend maar geraffineerd. De smaak verrast door zijn enorme frisheid, maar er is ook volume met pittig fruit dat in de bijna soepele finale terugkomt en voor evenwicht zorgt. Rond en ruw tegelijk, we gaan van het ene uiterste naar het andere, en dat is bijzonder aangenaam. Alpha Estate
Vinodis (Jammer dat Delhaize Wine World de sauvignon van dit domein voorstelt en niet de malagousia)
winery_img

Gerovassiliou Malagousia IGP Epanomi,

malagousia-enNog in Macedonië maar meer naar de kust toe (het domein wordt aan drie zijden door de zee omringd) is Ktima Gerovassiliou een domein met een grote voorliefde voor malagousia, het druivenras dat mede door de eigenaar terug op de kaart werd gezet.
De regio van Epanomi, gelegen op 25 km van Thessaloniki, wordt gekenmerkt door een zacht klimaat, bodems van zand en kalk (met daarin veel fossielen) en een beschermde fauna en flora.
Deze malagousia is een wijn op basis van selecties per perceel dat deels in barriques fermenteerde en daarna een opvoeding kreeg in contact met de lies. Wijnmaker Vangelis Gerovassiliou, die gevormd is door de school van Peynaud, gelooft sterk in een rijpingspotentieel voor wijnen op basis van deze druif.
Geen spoortje hout in de geur, maar wel een mand boordevol rijp fruit met daarin abrikozen, perziken, sinaasappelen, citroenschillen en enkele muskaatnoten. Ook de smaak is een en al fruit met onder meer mango en sukade, maar bezit eveneens een zeer mooie structuur met een haast tannineachtig accent. Voeg daar nog een mespunt zout en groene peper bij, net genoeg om de finale van de nodige pit te voorzien, en we hebben een heerlijke wijn om bij weg te dromen.
Interessant om weten is dat Gerovassiliou ook een laatgeplukte malagousia aanbiedt, een late harvest dus die ongelooflijk complex is. Ktima Gerovassiliou
www.sani-impex.be

Gerovassiliou1

 Hervé Lalau

Voor meer “Vergeten Druivenrassen”, klik hier

 

 

Geef een reactie