Montefalco : Groot zijn in het kleine.

“Love is the falcon’s flight over your sands”
Paul Coelho. The Alchemist

In opvolging van vroegere dossiers ( In Vino Veritas 10/05/2019) was ik uitgenodigd door het Consorzio Tutela Vini Montefalco voor de Anteprima Sagrantino. ( technische info m.b.t. de DOCG en het labyrinth aan DOCs op www.consorziomontefalco.it ) De Montefalco Sagrantino 2016 DOCG mocht immers in preview het daglicht zien. Het hele kwalitatief hoogstaande en tegelijk conviviale gebeuren stond duidelijk onder de auspiciën van een dynamisch voorzitter en wijnbouwer: Filippo Antonelli. Het kunnen kiezen om in kleine groep wijndomeinen te bezoeken vormt een enorme méérwaarde: ideaal om de wijnen en hun terroir te kennen maar ook de (eet)cultuur van de regio letterlijk en figuurlijk te smaken.
Het hele gebeuren – van 24 tot 25 februari 2020 – kon op de valreep van de aankomende Covid-pandemie toch nog rimpelloos verlopen, ook al lag Noord-Italië al in het oog van de storm. De rest is jammer genoeg nog geen geschiedenis.

De preview , een eyeopener

Om heel andere redenen was deze Anteprima echter méér dan een preview. Het was een ‘eyeopener’.
Niet alleen was ik een verwittigd proever: opgelet voor het probleem van de tannines; ik was ook geframed : Montefalco kleurt rood.
Umbrië vormt het groene hart van Italië en het ligt tevens in ‘de schaduw’ van zonovergoten toeristische en vineuze trekpleisters. Nu kreeg ik het levende bewijs dat Montefalco een zonnig hart heeft en de voorbije jaren – zonder balast van de remmende voorsprong – bevolkt is met een garde jonge dynamische wijnboeren met visie; ook met een ecologische visie. Zit het Franciscaanse gedachtegoed, het Zonnelied – Assisi ligt immers vlakbij – daar misschien voor iets tussen ?

SAGRAN 21

Montefalco Sagrantino DOCG

Wat de Montefalco Sagrantino betreft hebben een aantal wijnboeren duidelijk werk gemaakt om de sagrantino optimaal fenolische te laten rijpen om zo harde en groene tannines te vermijden. In de wijngaard wordt geëxperimenteerd met variaties in beplantingsdichtheid, snoeimethode en steeds méér het selecteren en differentiëren van bijzondere percelen . De kleine variaties qua bodem, hoogteligging en expositie zijn heel boeiend; proef de Tabarrinis maar. Opbrengstbeperking is een cruciale sleutel. In de kelder wordt eveneens werk gemaakt van opvoedingsmethodes die de sagrantino in zijn puurheid veredelen – niet verdoezelen of ook niet articuleren tot blockbusters. Het gedoseerd gebruik van types van houtopvoeding en het spelen met de maceratie- en de fermentatietijden hebben hierin een belangrijk aandeel.

Montefalco Rosso DOC

De Rosso wordt m.i. verkeerdelijk voorgesteld als het kleine broertje van de Sagrantino. De vergelijking met de Rosso di Montalcino gaat immers niet op, want de Montefalco Rosso bestaat niet uit 100% minder lang houtgelagerde sagrantinodruiven. Neen hij heeft een heel eigen identiteit bestaande uit een assemblage van inderdaad 15% sagrantino aangevuld met voornamelijk sangiovese . Verder is het aan de creativiteit van de wijnbouwer om te vervolledigen met een andere variëteit. Zelfs de barbera komt hier aan haar trekken.

Wit : de grote verrassing

Het geeft de regio een culinaire wijnvoorsprong door in te zetten op het cultiveren van de autochtone trebbiano spoletino die anders dan de onpersoonlijke trebbiano uit andere regio’s, een kwaliteitsvolle druif is die karaktervolle wijnen kan geven. Het is aan de durf en creativiteit van de wijnboeren om te spelen met de technieken in de kelder: maceratie met of zonder schil, duurtijd van schilweking, opvoeding in inoxtanks of op hout , welk soort hout, temperatuurcontrole of niet. Antonellis gebruik van amforen geeft verrassende resultaten.
Naast de trebbiano spoletino, werden we ook verleid door enkele cuvées op basis van grechetto en last but not least ook door een speelse en interessante pet’nat.

2012_8_vigneti_sagrantino1

Een select gezelschap

Op basis van mijn preselectie hebben we met het proefpanel twintig wijnen gedegusteerd en besproken. Het panel was unaniem dat Montefalco als regio – hoe klein ook – grootse wijnen in petto heeft. Onze conclusie: hun bio- en dynamiek tout court loont . Montefalco wacht een mooie rode en witte toekomst gezien de tendens dat men alsmaar minder doch beter drinkt en dat qua culinaire inzetbaarheid witte wijnen in opmars zijn.
Doorheen het proeven van de wijnen zou het mij niet verbazen dat het Consortium ,na de dynamische voorzitter Antonelli , in 2022 kiest voor een gepassioneerde voorzitster: wie weet Giusy Moretti ?

En dan nu de wijnen

Montefalco Sagrantino DOCG Colle Grimaldesco 2015 Tabarrini

Zeer donker en intense bijna inktkleurige cuvée van druiven op een meer zanderige bodem en met een zuid – zuidoost expositie ( impact op de polyfenolen ?). In de neus een complexe expressie van rijp blauw en rood fruit, cassis, wat amandelbloesem en rozen en finaal wat gedroogde vijgen en een tikkeltje animaal. Een rijke gespierde mond van cassis en moerbei met een toets van kruidnagelolie. Intense aanzet met een brede en ronde textuur. Op dit eigenste moment was het de meest toegankelijke en elegante van de drie cuvées

Montefalco Sagrantino DOCG Campo Alla Cerqua 2015 Tabarrini

Opnieuw een zwartrode wijn van druiven op een méér stenig ondergrond en met een oostelijker expositie. Meteen een zwieriger en luchtigere neus van krokante blauwe bessen onder ochtendlijke pijnbomen. Fondantchocolade met gedroogde vijgen , abrikozen en wat koffie. Een heel frisfruitige mond die slank mineralig is gestructureerd , tintelende textuur en met persistente tannines. Benieuwd naar diens alleszins beloftevolle toekomst.

Montefalco Sagrantino DOCG Colle Alle Macchie 2015 Tabarrini

Diepe zwartrode wijn van druiven op een ondergrond van klei en een wijngaard volledig op het zuiden georiënteerd. Een eerder wilde neus van blauw bosfruit met heel wat gerookte tonen, leder en tabak. In de mond krijgen we een stevig gespierde wijn met veel fraîcheur en tannines die smeken naar wat rood vlees. Een bitter staartje eindigt met een smakelijk dropje zoethout. Het is een rijke wijn die nog wat tijd vraagt alvorens zijn impliciete minerale schatten prijs te geven.

Montefalco Rosso DOC Boccatone 2016 Tabarrini

Deze vurig rode instapwijn is een assemblage van voornamelijk sangiovese aangevuld met sagrantino en jawel ook barbera. Een charmante neus van krieken verrijkt met wat confituur van rood fruit ( dankzij de barbera ?) en een snuifje mediterrane kruiden. In de mond mooi en soepel gestructureerd rood fruit gekruid met wat laurier. Een sappige afdronk met veel fraîcheur.
Bianco dell’Umbria IGT Adarmando 2018 Tabarrini
Deze wijn is genoemd naar Giampaolo’s grootvader langs moederszijde. Dit is meteen ook de ‘missing link’ tussen een rood verleden en de veelkleurige toekomst: een grote witte wijn op basis van 100% trebbiano spoletino die 12 maanden op de eigen droesem verbleef in inoxvaten. Strogeel met een neus van citrusvruchten, witte perzik , enkele krokante abrikozen en een vleugje amandelbloesem. In de mond opnieuw rijk fris fruit aangevuld met wat gele meloen , Belgische Golden en florale toetsen van brem met een vleugje kamillebloesem.
https://tabarrini.com/en/
www.ontdekjecolruytwijn.be

Montefalco Sagrantino DOCG Collenottolo 2015 Tenuta Bellafonte

De vrij hoog en noordelijk groen gelegen Colle Nottolo (Bevagna) met een ondergrond van klei met wat mergel en zand geeft deze gelijknamige diep donkerrode krachtige Sagrantino een lichtvoetig karakter. In de neus een florale aanzet met een zweem rozemarijn. Vervolgens donker bosfruit en wat karameltoetsen. In de mond opnieuw veel fruit, noordkrieken en chocolade. Een lichte toets fumé en wat gentiaan ronden af. Een rijke wijn die dankzij de rijpe tannines lenig is gestructureerd. Prachtig wat Peter Heilbron en zijn oenologe Maria Vittoria Servanzi op korte tijd wisten te creëren.
www.tenutabellafonte.it
www.umbria.be

Bianco dell’Umbria IGT Farandola 20.. Di Filippo

Di Filippo werkt biodynamisch. Deze wijn kreeg schilweking en werd vervolgens opgevoed op inoxvaten met temperatuurcontrole op 18°. Deze Farandola heeft een strogele kleur met lichtgroene schijn. In de neus steranijs, geel fruit en sappige Durondeaus. In de mond Jonagolden, opnieuw wat Durondeaus en kweepeer. Een rijke en zeer levendige wijn met een mooie finale en een puntje saliniteit. Een gustatieve reidans die vrolijk maakt. Di Filippo werkt biodynamisch en de principes van slowwine worden hier authentiek gekoesterd.
www.vinidifilippo.com
www.umbria.bewww.horeca-totaal.bel.picchio@skynet.be

Montefalco Sagrantino DOCG 2014 Goretti

Mooie dieprode wijn. In de neus blauwe bosbessen en cassisbessen gekruid met wat salie, artisjokken en eucalyptus. In de mond hetzelfde frisse en krokante fruit met wat wilde kruiden en finaal een snuifje blonde tabak. De soepele tannines intensifiëren de subtiele complexiteit en zorgen voor een zwierig sappige finale.

Bianco dell’Umbria IGT Il Moggio 2016 Goretti

Het historisch wijndomein Pila aan de poorten van Perugia is de bakermat van deze helder gele wijn met groenachtige schijn. Een pure veredelde grechetto. Een neus van citrusvruchten en siroop van witte perziken op getoast brood verrijkt met wat honing en een toets anijs. In de mond opnieuw verfrissend wit fruit ,lekker veel krokante peren met een zweem van amandelen en een toefje room. In de finale zorgt een sprankeltje koolzuur voor een finessevol evenwicht. Deze schoonheid doet watertanden maar heeft zoveel karakter dat ze zowel rijke visschotels, fruitige desserten als kazen aankan. Het is een domein dat naast haar wijnen nog zoveel méér te bieden heeft.
www.vinigoretti.com
www.drinksco.be

Montefalco Sagrantino DOCG 2016 Moretti Omero

Deze inktzwarte wijn heeft een verleidelijk zwoele neus van zwarte krieken en braambessen op likeur met toetsen van cassis en dadels. In de mond krijgen we opnieuw overvloedig en heel rijp bosfruit met wat zwarte peper en nadien nog wat koffie en ledertoetsen. Een elegante zwierige volslanke wijn mooi in balans gehouden door zijn krachtige maar soepele tannines en sprankelende fraîcheur. Hij ontlokte bij één van onze panelleden de kreet ‘joepie’. Deze cuvée zou familie van de Zinfandel en de Amarone kunnen zijn; internationaal dus en vandaar ook begrijpelijk door Decanter genomineerd bij de 50 beste wijnen van 2020.

Montefalco Sagrantino DOCG Vignalunga 2016 Moretti Omero

Een heel diepdonkerrode wijn met een neus van zeer rijp fruit tot wat gedroogde pruimpjes en chocolade versierd met zeste van gekonfijte sinaasappel en spikkels zwarte peper. Een complexe uiterst gevarieerde mond: eerst sappig gespannen fruit vervolgens floraal versierd, wat het geheel iets luchtigs geeft. Deze bloedmooie Sagrantino van één perceel heeft een verfrissende aciditeit in evenwicht met de sensatie van een puntje restzoet. De satijnen textuur en de soepele tannines zorgen voor een harmonische architectuur. Deze elegante vignalunga heeft ook een lange afdronk. Qua culinaire inzetbaarheid kan deze wijn chaperonneren van bij de antipasti tot en met een chocolade dessert of blauwe kaas.

Umbria Bianco IGT Sui Lieviti Spumante 2018 Moretti Omero

Het is een assemblage van Trebbiano Spoletino,Grechetto en Malvasia . Ongefilterd kreeg deze ‘pet nat’ ( voorouderlijke methode ) zijn verdere gisting op fles zonder enige toevoeging. Evident wat troebel maar oh zo’n verrassende neus van pompelmoes, krokante peren, appeltjes en wat zeste van limoen. Een sprankelende mond van hetzelfde fruit doch met een verfrissend afwisselend ziltig en bitter randje. Een speelse cuvée zonder pretentie maar ontwapenend mooi en barstensvol vitaliteit. Verleidelijk aperitief maar ook denderend bij fruitige desserts. Dochter Giusy Moretti is een rijzende ster.
www.morettiomero.it
www.adfruendumvino.bewww.umbria.be

Montefalco Rosso DOC 2017 Antonelli

Dit is een exemplarische Montefalco Rosso op basis van 70 % sangiovese, 15% sagrantino en nog eens 15% montepulciano. Die worden afzonderlijk gevinifieerd en verblijven 12 maanden op grote eiken vaten alvorens ze worden geassembleerd. Een helderrode kleur met diepgang. Een neus vol noordkrieken en zwarte kersen. In de mond opnieuw veel sappig rood fruit en wat extra krokante kwets pruimen. Het is een elegant gestructureerde rosso met een verfrissende niet al te lange finale en een knapperig bittertje op het einde.

Trebbiano Spoletino DOC Anteprima Tonda 2018 Antonelli

Deze cuvée is op basis van dezelfde kwaliteitsvolle druiven als voor de Trebium. Maar ze krijgen een lange schilweking op keramische amphoren. Het proefpanel stond paf. Een diep donkergele bijna oranje wijn. Een overweldigende maar tegelijk verfijnde neus: kweepeer, oranjebloesem wat lavendel en een carpaccio van gegrilde ananas, afgewerkt met wat kardemon en munt. In de mond vloeibaar goud versierd met purperen en witte kamillebloemen. Toetsen van honing. Het is een krachtige wijn die zowel iets vettigs heeft als verfrissende zuren. Een lichte tanninestructuur intensifieert de complexiteit. Een “presidentiële” cuvée.

Trebbiano Spoletino DOC Trebium 2018 Antonelli

Deze cuvée is het resultaat van zorgvuldig gekozen druiven van oude stokken die een spontane gisting en schilweking krijgen op grote (2500 l.) eiken vaten waarin de wijn zo’n zes maanden op eigen droesem verblijft. Strogele kleur met een fruitige neus van peren, witte perzik, abrikoos met een snuifje rozen. In de mond stevig en fris met fijn exotisch accent en een lange kruidige finale.
www.antonellisanmarco.it
www.wijnen-moniez.be

Trebbiano Spoletino DOC Delposte 2018 Perticaia

Fris gele kleur. Een complexe florale neus met veel nuances van rozen tot strobloempjes. In de mond toont deze dense (allicht dankzij een beperkte schilweking) wijn zich in volle glorie. Een rijk boeket met extra frisse toetsen van zeste van gekonfijte citroen op een schijfje ananas. Deze vitale Delposte heeft een mooie finale en evoceert een frisse nazomer.
www.perticaia.it
www.vinilegium.be

Bianco dell’ Umbria IGT Le Tese 2018 Romanelli

Devis Romanelli is gepassioneerd door de biodiversiteit van zijn wijngaarden. Ook deze cuvée is enig en bijzonder. De trebbiano spoletino kreeg een lange schilweking ( 50 dagen). In het glas een intens donkere goudgele kleur alsof het een oudere wijn betrof. Niets is minder waar. Een onwaarschijnlijk rijke neus met verrassende wendingen: witte truffel impressioneert en ruimt dan plaats voor vijgen met wat limoncello en vervolgens eucalyptus ,mandarijnen en wat blonde karamel. In de mond sinaasappel ,wat amandelpastei en zoethout en in de heel lange finale een toetsje hars en een zoutig puntje. Een rijke en klassevolle wijn die tegelijk beendroog en rond is en beklijvend en toch subtiel.
www.romanelli.se
www.lascoperta.bewww.thevine.be

Montefalco Sagrantino DOCG Bocale 2015 Valentini

De familie Valentini heeft een heel lange wijngeschiedenis en exploiteert nu ruim 5ha wijngaard. Het lokale dialect ‘Bocale’ verwijst niet voor niets naar een mok van 2l wijn of olijfolie. Deze diep donkerrode Bocale heeft een mooie florale aanzet in de neus en dan volgen krieken, wat varens en onderhout , roggebrood en een snuifje tabak. Een rijke fruitige en vlezige mond met wat eucalyptus. Mooie zuren maken deze Sagrantino dansend elegant. Het proefpanel vond hem een mooie referentie .
www.bocale.it
www.chxvini.bewww.grappolo.be

Montefalco Sagrantino DOCG 25 anni 2015 Arnaldo Caprai

Deze cuvée werd voor het eerst in 1993 geassembleerd met de beste druiven van verschillende percelen en dat n.a.v. 25 jarig bestaan van het wijndomein. Ondanks de 24 maanden opvoeding op Franse eiken barrique is deze krachtige bijna inktzwarte wijn soepel en elegant. In de neus krijgen we een verleidelijke combinatie van bosbessen en braambessen op wat fondantchocolade verpakt in een velletje leder met wat peper. In de mond krijgen we in vloeiende sequenties een breed en lang panorama van de complexe gelaagdheid van deze volle en volledige Sagrantino. Dit is een – in de edele zin van het woord – rustieke wijn met mooi gepolijste tannines en een gracieus evenwicht. Kortom een grote wijn en exemplarisch voor de Pionier Caprai.

Montefalco Sagrantino DOCG Valdimaggio 2015 Arnaldo Caprai

Deze diep donkerrode Sagrantino geeft een expressieve synthese van één wijngaard, m.n. de wijngaard aan het meer en tevens de naam van het in 1971 door Arnoldo Caprai aangekochte wijndomein. In de neus krijgen we mooie rijpe krieken en zwarte kersen, zachte kruiden en een streepje grafiet. In de mond opnieuw veel donker blauw fruit met heel veel fraîcheur. Spannend tot in de lange staart. Krachtig en elegant.
www.arnaldocaprai.it
www.licata.be

Dossiers IVV, klik hier

Geef een reactie