Muscats van de Languedoc, een selectie

18/09/2017 - Wanneer we aan Franse muskaatwijnen denken – althans, wanneer we eraan denken – denken we meestal aan die van de Roussillon : Muscat de Rivesaltes.
En is het waar dat deze muscat het meest verspreid is.
Maar hoe zit het met die van de buren, van de Languedoc?

Ze zijn met vier, van west en naar oost: Muscat de Saint-Jean de Minervois, Muscat de Frontignan (ook simpelweg Frontignan genoemd), Muscat de Mireval en Muscat de Lunel.
Met hun vieren vertegenwoordigen ze vandaag amper 1500 hectare, een bescheiden overblijfsel van een nalatenschap dat Frankrijk ooit erfde van de Feniciërs, de Grieken en de Romeinen. Een wijngebied dat destijds veel groter was, vooral in de streek rond Béziers.

Alle wijnen zijn op basis van muscat de frontignan, alias muscat à petit grains. Ze moeten minstens 15 graden alcoholvolume bezitten en 110 gram restsuiker per liter.
In vergelijking met de drie andere, bezit de appellation Frontignan een aparte status : naast het procedé voor vin doux naturel (mutage met alcohol tijdens de alcoholvergisting), mag ook het procedé voor mistelle toegepast worden (mutage vóór de vergisting). Voor deze specialiteit, die als Vin de Liqueur gekwalificeerd wordt (en eerder zeldzaam is), moet de hoeveelheid restsuiker minstens 185 gram bedragen.

Gedurende de week van Terroirs & Millésimes en Languedoc, in Pézenas, kon ik een vijftiental wijnen van deze appellations proeven. Met uitzondering van Lunel, een appellation waarvan ik later wijnstalen kreeg toegestuurd, net zoals van enkele producenten van de andere drie AOC’s. Hiermee wil ik lang niet zeggen dat ik daardoor voortaan een volledig beeld heb van de productie, maar niettemin een degelijke indruk. Toch moet ik bekennen dat ik deze wijnen zeker niet wekelijks proef, omdat er gewoonweg niet veel gelegenheden zijn. Ik vreesde voor uniforme zoete wijnen, maar de degustatie draaide al snel helemaal anders uit. Hieronder vindt u mijn selectie. Voor het gemak heb ik de wijnen onderverdeeld per appellatie.

Saint-Jean-de-Minervois

Deze appellatie ligt het verste verwijderd van de zee, in vergelijking met de andere drie. Ook is het de hoogst gelegen (tussen 250 en 280 meter) appellatie en de meest westelijke. Het wijngebied is goed voor ongeveer 190 ha met kalkrijke bodems, eerder keiachtig.
De productie zit rond de 5500 hl, verdeeld onder zeven wijndomeinen waarvan een coöperatie 60% van het volume voor zijn rekening neemt.

Domaine de Barroubio 2014

Schitterend complex (citrusvruchten, rozijnen, aromaten), sappig, likoreus, maar ook fijn en krokant. Finesse is trouwens het codewoord van deze appellatie. http://www.barroubio.fr/

Essence de Muscat Petit Grain

Een schilletje sinaasappel, een kwartje abrikoos, wat gedroogd fruit (vijgen, pruimen), zowel in de geur als in de smaak – beide zijn sterk verbonden – met in de finale wat meer exotische toetsen (mango, lychee, ananas). Uitermate evenwichtig! inlich.:  0496 52 33 34

AOC Muscat de Saint Jean de Minervois Domaine de Montahuc 2014

Licht van kleur met heerlijke impressies van witte bloemen, druiven en sinaasappel, heel puur. De smaak is breed met accenten van honing en gedroogde abrikoos. Nerveuze finale, boordevol emotie. Een zeer mooie muscat afkomstig van de oudste wijnstokken van een biologisch wijndomein in de gemeente Rieux, eigendom van consultant Michel Poudou. mpoudou@hotmail.com

Frontignan

Van de vier appellaties is Frontignan de grootste qua oppervlakte (iets minder dan 800 ha) en productievolume (18.500 hl). Net zoals Mireval leunt de wijnstreek tegen het Massif de la Gardiole en kijkt het in het zuiden uit op de meren. De wijnstreek wordt gekenmerkt door droge bodems met veel keien.

Château de Peyssonnie AOC Muscat de Frontignan

De krachtige geur doet denken aan rijpe druiven op een warme zomerdag, met daaraan toegevoegd enkele fraaie toetsen van laurier, wat honing en een mooi bittertje in de finale.
Dit domein van 20 ha, eigendom van de familie Astruc, is aangesloten bij de Cave de Frontignan die ongeveer 80% van het volume van deze appellatie vinifiëren. http://boutique.frontignanmuscat.fr/vins-doux-naturels/18-chateau-de-peyssonnie.html

 

Cave de Frontignan Premier AOC Frontignan

Deze wijn komt me bekend voor, dat etiket en die gewrongen fles (de legende wil dat Hercules deze fles bij elkaar kneep om er de laatste druppel uit te krijgen!). Mijn ouders dronken deze wijn – en dat heeft niets pejoratief voor mij, integendeel. Als ik het goed heb stond er op het etiket een klein stukje uit een gedicht van Paul Valéry.
Deze wijn proeven is dus een beetje in de tijd teruggaan. Behalve dat ik niet meer heel precies weet hoe hij smaakte. Wellicht ook evolueerde de smaak van deze wijn mee met de techniek, en parallel daarmee met mijn smaak die ondertussen ook veranderd is.
Hoe dan ook is het vandaag een wijn die heel eerlijk smaakt. Indien u van de pure smaak van druiven houdt, dan is dit een aanrader. Dat volle, dat zoete, dat fruitige, hij heeft het allemaal.
Muscat in de puurste zin van het woord (lees: de druif), zonder enige gekunsteldheid. www.frontignanmuscat.fr

Cave de Frontignan AOC Frontignan 20 ans d’âge 

Hier komen we in een heel andere wereld terecht. Het lijkt wel of we in een koffiebar zitten. Of in een whiskydistilleerderij. Aan de toetsen van mokka worden impressies van karamel gevoegd, van hazelnoten, amandelen en rancio. Het schijnt dat Voltaire Frontignan bestelde ‘voor zijn overleving’. Indien het dit genre Frontignan was, kan ik dat begrijpen … www.frontignanmuscat.fr
www.nicolas.com

Muscat de Mireval

Mireval, dat zijn vandaag vijf wijnbedrijven waarvan één coöperatie ongeveer 70 wijnbouwers groepeert (La Cave de Rabelais, genoemd naar de schrijver van Pantagruel die dol was op Mireval). De wijnstreek (ongeveer 290 ha) vinden we terug onderaan de hellingen van het Massif de la Gardiole met een ondergrond van rode ijzerhoudende klei gemixt met kalk. Het wijngebied grenst aan dat van Frontignan, meer naar het westen, met uitzicht over het Étang de Vic en de zee.
De gemiddelde productie zit rond de 6000 hl.

AOC Muscat de Mireval Domaine de La Rencontre Cuvée Hédoniste

De geur van deze wijn doet aan muskaatdruiven denken – normaal, voor een muskaatwijn. Maar daarnaast bezit hij ook impressies van abrikozen, rijpe en gedroogde. De smaak is heel zoet maar niet klef of week, door een fraai evenwicht met de alcohol, een van de geheimen van een goede Muscat. www.domainedelarencontre.com

AOC Muscat de Mireval Domaine de La Rencontre Cuvée Éclat

Linde, perzik, kruiden, het zoete wordt getemperd door een frisse toets – zijn dat de zuren of is het eerder munt dat we proeven? Kwestie van het gesprek op gang te houden tot en met de zeer lange finale. Het etiket is geïnspireerd op een schilderij van Courbet. www.domainedelarencontre.com

AOC Muscat de Mireval Vignobles Jeanjean Mas Neuf 2015

Zeer likoreus, zonovergoten, met impressies van muskuscitroen, lychee en tal van citrusvruchten. Zeer opulent van structuur, heel lichtjes geëvolueerd. www.jeanjean.fr/mas-neuf

 

Muscat, zei u?

In de Languedoc wordt in de vier appellaties voor Muscat enkel de druif muscat à petit grains gebruikt, alias muscat de frontignan. De familie van de muskaatdruiven is echter zeer groot. Het is een van de oudste variëteiten uit het Vitis-geslacht en is wellicht van Afrikaanse origine (we vinden er sporen van terug in het oude Egypte en op diverse plaatsen waar de Feniciërs destijds voet aan wal zetten). Buiten de muscat à petits grains (die ook gebruikt wordt voor de Muscat van Samos en de Zuid-Afrikaanse Vin de Constance), citeren we eveneens muscat d’alexandrie, alias zibibbo (die gebruikt wordt voor Muscat de Rivesaltes, Moscato di Pantelleria en Moscatel de Setúbal) en muscat ottonel, een kruising tussen muscat en chasselas.
Bovenop hun origine bezitten al deze variëteiten een hoog gehalte aan terpenen die voor de typische ‘muskaatsmaak’ zorgen, een smaak die wijnproevers zeer gemakkelijk herkennen, zelfs beginners.
Interessant om weten is dat er ook rosé en rode muskaatwijnen bestaan (Moscatel Roxo uit Portugal, bijvoorbeeld).

 

Muscat de Lunel

Van de vier AOC’s van Muscat de Languedoc is dit de meest oostelijk gelegen appellatie. Het gebied omvat vier gemeenten rondom Lunel, ten noorden van La Grande Motte aan de rand van de Camargue. De streek wordt gekenmerkt door zachte hellingen met veel keien (zandsteen, klei en zand met veel silica), waar de invloed van de Middellandse Zee zeer goed merkbaar is, zij het verzacht door de warmte van de vele uren zon.
De jaarlijkse productie bedraagt ongeveer 8000 hl, voor een totale oppervlakte van om en bij de 350 ha.

AOC Muscat de Lunel Vignerons du Muscat de Lunel, Muscat de Printemps 2016

Rijke geur van rijpe druiven, citroen, maar ook florale tonen (linde, acaciahoning). Na deze overdonderende geurimpressies is de smaak verrassend geraffineerd (peer, munt en opnieuw citroen). Het zoete is goed versmolten. Een Muscat die niet snel verveelt, maar makkelijk vraagt om een tweede glas. http://muscat-lunel.eu

AOC Muscat de Lunel Domaine Rouger

Vrij origineel van geur met impressies die aan rijpe peer en sinaasappel doen denken. Ook de smaak verrast met z’n toets van gegrild, maar ook de frisse tonen van venkel en salie doen dat. De finale is wat meer muskaatachtig, met hints van rozijnen en abrikozen. www.domainerouger.com

Samengevat

Binnen deze vier appellaties valt er meer dan één familietrek te bespeuren. Saint-Jean is misschien de appellatie die het meest snedige wijnen presenteert, iets lichter van stijl ook. Frontignan zorgt zonder twijfel voor de meest zonovergoten wijnen. Lunel biedt de meest fijne. Of is dat Mireval? Hoe dan ook is het hoog tijd om ze te herontdekken. De zomer is er, het ideale moment voor een muskaatkuur. Het is niet omdat droge wijnen in de mode zijn, dat we de zoete moeten verwaarlozen, te meer omdat ze niet ‘domweg zoet’ zijn maar vaak heel complex. Het zijn wijnen die perfect combineren met kaas (een blauwgeaderde, bijvoorbeeld), eendenlever, geflambeerde peer, crème brûlée, macedoine van exotisch fruit of aardbeien met verse munt. Het liefste worden ze fris geserveerd, zeker niet ijskoud, omdat dat de aroma’s doodt.
Een heel wijnpatrimonium valt er te ontdekken, beschermd door de kwaliteitshandvesten van de AOC’s die tot niets dienen indien u deze wijnen niet drinkt!

Hervé Lalau

Voor andere artikels van ‘Op reis met IVV’, klik hier

Geef een reactie