Pierre Gaillard: de wijze grote broer met een hart voor familie

07/12/2020 - "Attendre l'instant magique où, d'une source lumineuse, jaillit l'émotion qui va engendrer l'âme de la toile naissante. (Alain Demond.)"

De context

Uiteindelijk – als feestelijke afsluiting van de oenologische hoogmis Découvertes en Vallée du Rhône 2019 – konden we met Pierre Gaillard afspreken voor een diepgaand interview. Daarmee vervolledigden we het triptiek – na ons portret van François Villard en Yves Cuilleron – van de drie musketiers in de Rhônevallei.

De ontvangst

Pierre, een beer van een vent, straalt kracht, wijsheid en bedachte actiebereidheid uit. Betekenisvol: we werden bij hem thuis in authentieke convivialiteit met zijn familie uitgenodigd voor een warm en sappig gesprek tijdens een landelijke lunch. Pierre is een familieman. Hij denkt niet alleen voor zichzelf, hij denkt en werkt minstens voor drie. Er blinkt iets transcendents in zijn ogen. Alain Demond, de impressionistische Lyonese schilder is niet voor niets vriend aan huis en ontwerper van zijn wijnetiketten. Het juiste licht, het juiste moment.

De kinderjaren

Pierres (°1955) ouders – werkten bij de SNCF – maar steunden hem toch om zijn eigen weg te gaan. De zogenaamde ‘buiten’ trok hem aan. Als kind cultiveerde hij reeds enkele Chardonnaystokken in de tuin van zijn ouders. Werken met paardenkracht fascineerde hem. En na een korte passage als tuinman in Parijs, apelleerden uiteindelijk de wijnbouw met zijn hellingen.

De vormingsjaren

Hij studeerde aan de wijnbouwinstituten van Beaune en Montpellier en ontdekte via zijn studiegenoot Gilbert Clusel, zijn gedroomde landschap met steile hellingen zoals de Côte-Rôtie.  Op zijn 24ste ging Pierre aan de slag bij Vidal-Fleury waar hij alle functies tot en met chef de culture doorliep. Hij bleef dat, ook nadat Marcel Guigal deze holding in 1984 had ingekocht, tot hij in 1986 besliste om voor eigen rekening te rijden.

Zijn scherpzinnigheid

Pretentie is hem vreemd maar gelukkig heeft Pierre wel een gezond zelfbewustzijn en mag, kan hij vertrouwen op een geaard zelfvertrouwen. Hij besefte bijvoorbeeld als geen ander de waarde van een wijngaard als La Turque op de helling van de Côte Brune die hij zelf nog aanplantte in 1982: noeste arbeid om oude terrassen af te bouwen om de oorspronkelijke helling van – jawel 65% steilheid – te herstellen en het werken met een windas mogelijk te maken. De luttele som geld die Vidal-Fleury vroeg, ontbraken hem toen om dat perceel te kopen. Nu spreken we over een bedrag in termen van “mijn wijngaard voor een kist La Turque ”

Een eigen wijndomein

Maar Pierre ging onverstoord zijn weg. Hij kocht een tot ruïne geworden stal in het middeleeuwse dorpje Malleval – wat hoger en meer afgelegen boven Saint-Pierre-de-Boeuf aan de Rhône – waar zijn echtgenote Pascale onderwijzeres werd. Hij renoveerde het geheel tot zijn eerste kelder. Van daaruit – wat rustig excentrisch – cultiveerde hij zijn ‘wijnrijk’. Hij was in zijn schaarse vrije tijd in 1981 al begonnen met 2,3 ha Clos de Cuminaille in Chavanay op zanderige graniet.

Zijn eerste jaargang was in 1985. Na Saint Joseph lonkten de andere noordelijke appellaties. Zo lang het maar steile hellingen waren met een granieten ondergrond. Pierre ‘geniet’ van dat harde labeur met gracieus, lichtvoetig en evenwichtig perspectief. Duurzaam!

Groeien

In 1986 lukte het hem om vaste voet te krijgen in Côte-Rotie en in 1995 schoot hij wortel in Condrieu en zo breidde Pierre zijn domein uit en was hij aanwezig in bijna alle noordelijke Rhône appellaties.
Hij is een harde werker die ervan houdt ‘om bergen te verzetten’. Hij doet dat met een zachtaardige en doortastende bedachtzaamheid. Niet voor niets werd schiste bovenop graniet zijn element.

Zijn scherpzinnigheid

Toevallig – maar wat is toeval voor een gepassioneerd iemand – leest hij in een 17de eeuw landbouwhandboek van Olivier de Serres over, de sinds Plinius de Oude, vermaarde wijngaarden van Seyssuel net boven Vienne. Samen met Yves en François – zijn twee kompanen – en met Jean-Luc Colombo als consultant, stichten ze het dynamische en dynamiserend project van les Vins de Vienne: 4ha vlakbij het Château des Archevêques in Seyssuel opgedragen aan de koninklijke Syrah. In 1998 wordt de rode cuvée Sotanum boven de doopvont gehouden. De rest is voorspoedige geschiedenis.

De stamvader

Sinds de jaren negentig is Pierre een wijnreferentie geworden in de Noordelijke Rhône. Maar hij zou zichzelf niet zijn mocht hij op zijn lauweren gaan rusten of zich narcistisch wentelen in roem. Neen, gedreven zoeker als hij is, ontdekt hij prachtige steile en stenige terroirs: In 2002 creëert hij het domein Madeloc in Banyuls-sur-Mer en in 2007 het domein Cottebrune in Faugères. Zijn drie kinderen: Jeanne, Elise en Pierre-Antoine garanderen opvolging. Elk op hun manier delen zij in de leergierigheid van hun vader, zij het met een jeugdige internationaliteit.  Pierres passie ontkiemde en hij mag dus gerust zijn. Hoewel rusten als zodanig niet in zijn woordenboek staat. Benieuwd wat zijn tijd nog zal brengen.

Hoedanook Pierre Gaillard is een fantastisch wijnbouwer met een groot hart voor wijn en een groot hart voor zijn familie. Voor ons een coup de coeur tout court.

Zijn cuvée

Welke wijn koos Pierre Gaillard….
Na een korte aarzeling, zijn blik dwalend langs de wanden van zijn emblematische kelder en met zijn handen vluchtig aftastend, grijpt hij voor ons plots – zijn keuze werd hem nu heel bewust duidelijk – naar een Saint-Joseph. Eén uit het bijzondere jaar 2003 : aan ons om zijn keuze wat te verduidelijken. 

Côte Belley 2003 Saint-Joseph Pierre Gaillard in Malleval

De licht geëvolueerde granaatrode kleur verraadt zijn leeftijd en zeker ook de warme of zeg maar verschroeiend hete jaargang. In de neus krijgen we meteen pruimengelei op een bedje van hooi en fruit gekruid met wat fenegriek. En wat heeft de mond voor ons in petto…
Deze 2003 heeft nog een verrassende frisheid en een aantrekkelijke fruitigheid. De tannines zijn vanzelfsprekend mooi verweven in de romige textuur. Achter zijn imposant karakter liggen alle nuances verscholen met een onverwachte maar wel verhoopte rijkdom. Mogelijks zouden we die geest hebben kunnen negeren en voorbij zijn gegaan aan zijn subtiele persoonlijkheid. En dat zou ongetwijfeld zeer jammer zijn geweest.
Mooi aanhoudend krokant. Vele barstensvolle bessen, aalbessen, zure kersen en wat aardbeien. Zij schenken hun levendig sap. Hij verrast bovendien met een kruidige cascade van kurkuma, komijn en witte peper die hem nog levendiger maakt en aanscherpt. Samen dompelen ze ons onder in zijn ziel die het terroir echoot evenals zijn mineraliteit die de frisheid onderlijnt. Een frisheid die iets evoceert van het graven van een kelder waarin we enkele geheimen willen opbergen. En dan is hij opnieuw daar om met wat noten- en pistachepastei zijn wijze kant te tonen. Tevergeefs. Alles evolueert en is voortdurend in beweging, want nu krijgen we nog wat impressies van tabak, menthols en vleesjus. En dat allemaal dankzij die levendigheid die onze papillen alert houdt. 

Pierre vertrouwt ons toe : « het uitstellen van de oogst in 2003 heeft deze cuvée gered ». Meer zullen we niet weten.

Wat kunnen besluiten ?

Worden we wijs na zoveel jaren ?
Non lo credo, en maar goed ook

www.domainespierregaillard.com
www.mouchart.be – www.qualivino.be – www.wineplus.be – www.privinliege.be – www.vins-prives.com – https://tgvins.be – www.oliviervins.com – www.fontaine-aux-vins.be –  www.wijnensanders.be – http://vinumestsanus.eu – http://hermanwines.com – www.pierre-wyss.ch

Johan De Groef en Marc Vanhellemont

Voor meer “Portret”, klik hier 

Geef een reactie