Rasteau volgens de bodem

31/03/2016 - De appellation Rasteau bezit een stille kracht die ons heen en weer slingert tussen energieke elegantie en gereserveerde kracht. Een bijzondere dualiteit die voor het ene of het andere karakter zorgt. Maar perplex staan we als we ze allebei tegelijk in de wijn tegenkomen. De bodem speelt hierin een primordiale rol en versterkt ook de andere terroirgerelateerde parameters.

Goed om weten

In onze vergelijkende degustatie werden meerdere wijnen geproefd die afkomstig zijn van verschillende bodemstructuren en waar we getracht hebben het aantal parameters te beperken. De wijnen zijn op basis van slechts één druivenras, grenache, alvorens die geassembleerd werd of als pure grenache gevinifieerd, opgevoed in tanks of in gebruikte vaten. We gingen van start met de inbreng van het geologische tijdperk van het Tertiar, dat we terugvinden op de heuvels van uitgesleten ravijnen.

TERTIAIR

Bodems van okergele klei en kalkachtige rolkeien uit de jongste tijdvakken van het Mioceen (- 11,3 Ma tot – 5,3 Ma) 

1cailloutis Miocène supérieur haut des collines photo Georges Truc (2)1Eerst en vooral is de kleur van de wijnen mooi paars met een fluwelige schijn.

Vervolgens krijgen we indrukken van gerookt, van tegen elkaar gewreven vuursteen en garrigue, geurimpressies die we tegenkomen in de wijn van Domaine de la Combe Julière, maar ook in de cuvée Héritage van Domaine des Escaravailles, in de Cros du Cornu van Domaine de Trapadis en in de La Montagne van Domaine de Beaurenard, alle van het wijnjaar 2014.
Wanneer we deze wijnen proeven, worden we omvergeblazen door de enorme frisheid die op een minerale basis rust. De tannines zijn fijn en middelmatig strak, hun korrel is eerder rond. We ontdekken vooral zwart fruit dat wordt afgewerkt met aromatische kruiden en garrigue. De lengte is zeer kruidig, de structuur luchtig.
Bij het proeven van andere wijnjaren ontdekken we nuanceverschillen, maar de eerder opgesomde karakteristieken komen we steevast opnieuw tegen. De wijnen van 2012, ondanks hun ietwat meer losse textuur, gelijken op die van 2014. De wijnen van 2013 die lichter zijn en minder samenhangend van structuur, daar zitten de aroma’s meer omwikkeld en met een bitter van rozemarijn dat de impressie van garrigue versterkt. De wijnen van 2011 bevinden zicht tussen de beide.

1 Miocène 1

Bodem van gele mergel uit de jongste tijdvakken van het Mioceen (- 11,3 Ma tot – 5.3 Ma)

2 marnes jaunes1De kleur is violetpaars met een hint van amethist, wat voor fonkelende wijnen zorgt die zeer aantrekkelijk zijn.

In de geur ontdekken we een bijzonder parfum van harsachtige teer dat we tegenkomen wanneer we pekklaver (Bituminaria bituminosa) tussen tussen onze vingers stukwrijven, een impressie die nog versterkt wordt door een lichte neiging tot reductie. Vervolgens komen er heel discreet rode en zwarte vruchten opzetten.
De smaak is totaal anders. De weinig opvallende zuren, die echter heel breed zijn, zorgen voor een frisse atmosfeer die de wijn bijna pittig maakt.
De zeer fijne tannines, kleine en strakke bolletjes, zorgen voor een zacht geheel met een vette textuur. Delicate fruittonen komen bovenop de luchtige structuur.
De wijnen zijn elegant en verfrissend. Het meest opvallend kwamen we deze impressies tegen in de cuvée Girard van Domaine de Trapadis en in de grenache (alvorens die geassembleerd wordt) uit het gamma Ortas van Cave de Rasteau.

2 Sols à marnes jaunes du Miocène 1

Bodem van blauwe mergel uit het Plioceen (- 3,6 Ma tot -1.8 Ma)

3 marnes bleues falaises rive droite Ouvèze (2)1

Dit is de meest bekende bodemstructuur van de appellatie, een ondergrond die we zeer goed kunnen zien vanop de Ouvèze (rivier) die een klif heeft uitgesleten.
De kleur van de wijnen is mat en donker karmijnrood.
De geur doet duidelijk denken aan vruchtenmarmelades met daarbovenop de geur van vruchtvlees van zwarte olijven vermengd met vochtige aarde en garrigue.
In de smaak zorgt de knapperige frisheid voor meer lichtheid in de relatief compacte structuur.
De licht ruwe tannines lijken zich op te stapelen, wat voor een wafelachtige structuur zorgt dat op een dikke quilt gelijkt. De tannines komen heel vol over en bezitten een opvallend aardse trek. Tonen van knoflook (zoals we tegenkomen in de blauwe mergel van de Jura) en chocolade zitten rondom de aroma’s van zwart fruit. Het zijn eerder krachtige wijnen die niettemin smakelijk blijven dankzij hun volle en smeuïge textuur.
Al deze karaktertrekken vinden we terug in de wijnen van 2014, in de Fond de Bouzon van Domaine du Grand Nicolet, in de cuvée Malalongue van Domaine de Trapadis, in de brute wijnen C452 en C2 die later in de Pisan d’Ortas gaan van Cave de Rasteau en in de veelzeggende Les Argiles Bleues van Domaine de Beaurenard.

3 marnes bleues1

De diepe en het volle van de wijnen, aangevuld met een knapperige frisheid, is nauwelijks anders in voorgaande wijnjaren. Zelfs in het warme wijnjaar 2009 komen we nog steeds die aangenaam frisse en knapperige smaak tegen.

3 marnes bleues falaises rive droite Ouvèze (1)1

Kalkbodem (colluvium met fijne keien op mergelachtige hellingen)

4 Sols calcaires 1

De fonkelende karmijnrode en paarse kleur van de wijnen schittert als edelstenen in het glas. De geur lijkt groener, een fijn groen dat geparfumeerd is met garrigue, salie en tijm.
Of het nu de Domaine des Banquettes Saint Martin 2014 is, de Blauvac en Ponchonnières 2012 van Domaine de Trapadis of de perceelwijn Esqueirons van Domaine du Grand Nicolet, allemaal bezitten ze dat uitgesproken accent van garrigue.
In de smaak is de frisheid nauwelijks excessief, integendeel, wat bijna voor een zoete indruk zorgt, van zuren die een beetje achterop hinken. De meer losse structuur is voorzien van een oneffen korreligheid bestrooid met kleine bobbeltjes.
Deze wijnen blijven licht, zijn ook magerder, maar zijn niettemin aangenaam en vragen om sneller gedronken te worden.

4 calcaire1

Terrasse de l’Ouvèze (oude afzettingen uit het Kwartair)

5 Terrasse de l’Ouvèze1

Slechts één domein stelt een wijn voor op basis van dit bodemtype.
Het is Domaine Grange Blanche met een wijn waarvan de druiven afkomstig zijn van het terrasse du Crapon. Helder violetpaarse kleur, geurend naar een rokerig en gegrild accent dat voor een zonnige indruk zorgt.
De zuren zijn niet onmiddellijk opvallend maar werden zeer goed in de structuur opgenomen en zorgen in alle stadia voor een aangename frisheid.
De tannines zijn fijn, eerder delicaat, en zitten in een strak raster vervat.
Het is een wijn die de indruk geeft van licht te zijn, maar niettemin een niet te verwaarlozen aards accent bezit en zeer smakelijk is. 

Geologisch bodemkundige factoren

Mijn collega voor dit artikel was niemand minder dan Georges Truc. Hij belichtte de verschillende bodemstructuren van de appellation Rasteau in de wijngaarden zelf.

Georges TRUC photo blog Rasteau1

Mergel en keien uit het Mioceen

Dit is het belangrijkste terroir van Rasteau en is te vinden op de heuvels. De hellingen van de ravijnen en de stromen of de beken (le Rieu) die deze imposante massa gesculpteerd hebben, bieden de wijnstokken een zeer kwalitatieve ondergrond. Complexe kleistructuren, met daarin tot 50% mergel van het volume, garanderen een goed waterreservoir en bezitten in hun lagen tal van chemische elementen die onmisbaar zijn voor de wijnstok, waaronder kalium, magnesium, ijzer, mangaan en talrijke metaalachtige oligo-elementen of sporenelementen. Rolkeien en kiezels zijn hun bondgenoten. Wortelvezels zetten zich in deze grondlagen vast, op een heel vruchtbare manier, wat de plant ook nodig heeft. De rolkeien en de kiezels zorgen voor een goede waterdoorlating. De wijnstokken worden vaak rechtstreeks in de mergel en keien uit het Mioceen aangeplant. Klimatologisch bemerken we meer frisheid die wordt meegebracht door de hoogteligging en door sommige wijngaarden die richting het noordoosten en oosten georiënteerd zijn.  

Fijne en zanderige mergel uit het Plioceen 

Een discreet terroir, maar overal aanwezig op colluvia van de Crapon en op het terras van Bellerive. De rol van deze bodemstructuur is veel belangrijker dan een rechtstreeks onderzoek van de bodem doet vermoeden. De wijnstok vindt in deze zeer fijne materie uitstekende waterreserves en een belangrijke bron van chemische elementen. De « grain du vin » is hier gepolijst en wordt ondersteund door een verbluffende frisheid. Elegantie en verfijning zijn de belangrijkste eigenschappen van wijnen die hier vandaan komen. Interessant om weten is dat er wijnstokken rechtsteeks op «blauwe mergel » staan aangeplant, richting Roaix.

Imprimer

Terrassen met afzettingen uit het Kwartair

Het terrasse du Crapon en het terrasse du Bellerive bezitten allebei een structuur met veel keien. Dat van Crapon bezit meer dik en zanderig materiaal, terwijl dat van Bellerive globaal gezien meer klei bevat. De wijnstok kan er uitstekend in wortelen, de wortels en wortelvezels hebben geen enkel probleem om zich vast te zetten en verder te groeien op deze oude afzettingen.

Colluvia op hellingen

Of het nu op een heuvel uit het Mioceen is of op de heuvel van de Crapon, met daarop het mooie terras, erosie zorgt ervoor dat materialen op zijn plaats komen te liggen, dat ze verzameld worden en afgezet worden op de hellingen, waar deze laag omnipresent is. De herverdeling van keien en mergel zorgt voor een verbinding die makkelijker te bewerken is, wat voor minder stress zorgt en een onberispelijke rijpheid.

CONCLUSIE : nadrukkelijk wordt bewezen dat, na onderzoek van grondlagen die aan de oppervlakte komen of van volledige schijven grondlagen, in associatie met minder of meer keien, de aanwezigheid van klei, zowel op reliëfs als op de hellingen met colluvia, maar ook op terrassen of in de onderste bodemlagen, uiterst belangrijk is. Al deze mineralen samen zorgen ervoor dat de wijnstok, apart van het organisch materiaal, genoeg water en chemische elementen tot zich kan nemen die voor de structuur van de wijn zorgen. Componenten die voor die bijzondere «korrel » zorgen en zodoende ook voor meer frisheid.

Georges Truc

 Bodemstructuren hebben een invloed op diverse parameters van de wijn en zorgen voor een « territoriaal kenmerk » binnen het wijnprofiel. Het is uiteraard vanzelfsprekend dat een bodemstructuur lang niet het enige component is van een wijn en zorgt slechts voor een klein fragment in het geheel, een element dat niettemin vaak herkenbaar is …

Marc Vanhellemont

Voor meer “Dossier IVV”, klik hier

Vins-rhone.com / Vins-rhone.com

 

Geef een reactie