Trousseau, een sleutelroman

17/04/2015 - Wat hebben Portugal en de Franse Jura gemeen? Trousseau, natuurlijk! En dan heb ik het niet over een huwelijksuitzet, wat trousseau eveneens in het Frans betekent, maar over het druivenras dat ook bastardo (perdóname?) genoemd wordt, maria ordonha of merenzano (in Spanje) en gros cabernet (in Australië).
Over de avonturen van deze trousseau kunnen we hele roman schrijven, een sleutelroman!

Trousseau, een sleutelroman

Wat hebben Portugal en de Franse Jura gemeen? Trousseau, natuurlijk! En dan heb ik het niet over een huwelijksuitzet, wat trousseau eveneens in het Frans betekent, maar over het druivenras dat ook bastardo (perdóname?) genoemd wordt, maria ordonha of merenzano (in Spanje) en gros cabernet (in Australië).
Over de avonturen van deze trousseau kunnen we hele roman schrijven, een sleutelroman!

trousseau

 

Maar tot welke familie behoort hij? En waar start zijn geschiedenis? In tegenstelling tot wat ze in de Jura zeggen, is deze tweede vraag toch niet zo eenvoudig te beantwoorden.
Bepaalde DNA-onderzoeken wijzen uit dat trousseau deel uitmaakt van de familie van de traminers. Trousseau zou afstammen van savagnin, maar zou ook nauw verwant zijn aan chenin en sauvignon. Hij zou zelfs de vader van genouillet zijn, een druif die we reeds eerder aanhaalden. Hierdoor zou de bakermat van deze druif in Oost-Frankrijk liggen.
Maar andere analyses komen met een meer zuidelijke origine op de proppen. Zo zou trousseau als ouders duras en petit verdot hebben. Wat van hem een Béarnais gekruist met een Languedocien maakt, gelinkt aan de familie van de carménets, zelfs richting lambrusco. De roman wordt almaar ingewikkelder.

 

Cîteaux, Cyprus of Compostela ?

Omdat we de druif op het Iberisch Schiereiland terugvinden, wordt vaak de piste aangehaald dat de druif er belandde door pelgrims op hun weg naar Santiago de Compostela. Een theorie die steek houdt omdat de druif in Galicië te vinden is en ook in Portugal (vooral in het noorden van het land).
Maar het zou ook kunnen dat de cisterciënzers ze vanuit Bourgogne meebrachten, onder het regime van koning Alfonso II van Portugal, in het begin van de 13e eeuw.
Een laatste theorie is dat de druif in Portugal arriveerde van Palestina via Cyprus (waar nog sporen te vinden zijn), Malta of Kreta, en zelfs Madeira. Allesbehalve duidelijk dus. Maar met zo’n naam (bastaard) is het niet verwonderlijk dat hij zijn familie moeilijk terugvindt.

 

Puur of geassembleerd ?

Hoe dan ook, in tegenstelling tot trousseau in de Jura wordt bastardo in Portugal zelden alleen gevinifieerd – op enkele beroemde uitzonderingen na, zoals Niepoort met zijn Projectos Bastardo en Marques Ferreira met zijn Conceito Bastardo.
Tegelijk komt hij frequent voor in de samenstelling van portwijnen, in wijnen van de Dao en de Douro en iets meer uitzonderlijk in madera’s.
Vandaag tellen we in de Jura minder dan 200 ha trousseau, terwijl Portugal ongeveer 1200 ha telt. Interessant om weten is dat er meerdere klonen van dit druivenras bestaan (alleen al in Portugal vinden we er op zijn minst vijf) en zelfs een witte versie. In de Jura werd een bijzondere variant geïdentificeerd, trousseau à la dame of trousseau des dames, herkenbaar aan zijn losse druiventrossen. Wanneer hij zich nauwelijks ontwikkelt, is hij daarbovenop ook vrij wispelturig.
Om het potentieel van deze reislustige druif te illustreren, halen we twee jurawijnen aan van Daniel Dugois.

Dugois Arbois Trousseau Grévillière 2013dugois 2

Mooi rood fruit dat onweerstaanbare geurindrukken oproept van pinot, maar van smaak (en dat zonder overgangsperiode) helemaal aan iets anders doet denken en veel krachtiger is. Een fijne maar tegelijk volle wijn met mooie zoethoutachtige tannines en toetsen van onderbos die eruit springen. € 10,80*

 

Dugois Arbois Trousseau La Damelière 2012

Deze variant van trousseau is gevoelig voor coulure (slechte vruchtzetting) en de opbrengst zit vrij laag. De bessen zijn in het algemeen kleiner en het sap voller. Qua geur ruiken we eerder zwart fruit (bramen en zwarte bessen) dan rood fruit, vergezeld van specerijen, gentiaan en spar. De smaak bezit meer ruwe accenten, onstuimig maar wel supersmakelijk. € 13,00*

 

Het domein

Het familiedomein van Daniel Dugois bevindt zich in Arsures, maar de 10 ha wijngaarden liggen verdeeld over Salins-les-Bains, Arbois en Poligny, met een ondergrond van rode klei, zandsteen en ‘vette kiezel’.
Sedert 2007 krijgt Daniel hulp van zijn zoon Philippe die stages liep in Zuid-Afrika en Australië.
Op de etiketten staat Henri IV van Frankrijk afgebeeld, wat er ons aan doet herinneren dat deze kleurrijke figuur, die ook wel ‘le Vert galant’ (ondernemend man, ongeacht zijn leeftijd) werd genoemd, ervan hield om zijn vrienden en vooral vriendinnen flessen arboiswijn te schenken. Het schijnt dat ‘zijn liefdes er vrolijker van werden’. Te proberen, zou ik zeggen!  www.vins-danieldugois.com

zoom-philippe-daniel-dugois-vigneron

 Hervé Lalau

www.cavedesoblats.com

Voor meer “Vergeten Druivenrassen”, klik hier

 

 

 

Geef een reactie